مىكنيد اول چيزى كه از دين خود نقض مىكنيد امانت است و آخرش نماز .
و محتمل است كه مقصود مطابق بودن احوال خلفاى جور است با هم در شدت و فساد . پايان نقل از مجلسى ( ره ) .
من مىگويم : مقصد كلى آيهء كريمه ، بيان يك اصل اجتماعى و تاريخى است كه امروز بسيار مورد اهميت است و آن خلق وراثت و تقليد ملتها است از گذشتگان در آداب و اخلاق عمومى كه نتيجهء تأثير تربيت و تأثير محيط پرورش عمومى است .
مردم جاهليت كه با وضع زندگانى عشائرى از تاريخ بسيار عميقى بار آمده بودند از نظر عقيده و اخلاق به بُتپرستى و حُب جاه و مال و غارت و مفاسد بسيارى خو گرفته بودند كه تعليمات قرآن مجيد به كندى در آنها تأثير مىكرد و اين حقيقت در اين آيه و با اين بيان مختصر و رسا تعبير شده است و بر وضع ارتجاعى دورهء خلافت خلفاء ثلاثه تطبيق شده است . از مجلسى ( ره ) - طبرسى گفته يعنى قول را براى آنها شرح نموديم و بيان كرديم از ابن عباس و معنايش اين است كه آيهاى بعد از آيهاى آورديم و بيانى دنبال بيانى و اخبار امتهائى كه هلاك شدند به آنها گزارش داديم تا يادآور شوند يا آنكه انديشه كنند و حق را بفهمند و به هوش آيند .
بيضاوى گفته يعنى قرآن را دنبال هم نازل كرديم تا تذكر پيوسته باشد يا نظم آن را مرتب كرديم تا دعوت قرين حجت باشد و پند پيوست موعدت و اندرز هماهنگ عبرت .
من گويم تأويل امام ( ع ) دو وجه دارد :
1 - آنكه مقصود اين باشد كه قول هر امامى در بارهء نص به امام ديگر صادر شده و « الى الامام » يعنى كار خود را به امام ديگر واگذارده .
2 - مقصود از قول حكم باشد يعنى احكام معارف براى نصب امام و حجتى دنبال امام و حجت ديگر پيوسته بوده است از زمان آدم أبو البشر ( ع ) تا
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 752
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٧٥٢