براى شما پيش آمد نمود كه حكمش را از روايتى كه از ما صادر شده ندانستيد ، بنگريد به آنچه اهل سنّت از على عليه السّلام روايت كردهاند . اين حديث شريف دلالت دارد بر اينكه به روايات شيعه بايد عمل شود و در صورت دست نيافتن به آنها بايد به اخبار عامه اخذ و عمل شود .
تشريح المسائل
* مراد از عبارت ( و منها : ما دلّ على وجوب الرّجوع الى الرّوات و . . . ) چيست ؟
طائفهء سوّم از رواياتى است كه دلالت دارند بر اينكه مسلمانان از جمله شيعيان ائمه در هر زمان و مكانى موظفاند به راويان احاديث آن حضرات و افراد قابل اعتماد مكتب تشيّع مراجعه و معالم دين خود را از آنان بياموزند .
* چه تفاوتى در زمينهء مراجعهء افراد ميان طائفه دوّم از اخبار و طائفه سوّم از اخبار وجود دارد ؟
1 - در طائفه دوّم آحاد راويان مطرح بود ، لكن در طائفه سوم همهء شيعيان مطرحاند .
2 - در طائفه دوّم ، ارجاع به آحاد و اشخاص اصحاب بود ، در طائفه سوم ، ارجاع به راويان حديث و عالمان دين به طور كلّى مطرح است و شخص خاصّى مدّ نظر نيست .
* مراد از حوادث واقعه در توقيع شريف چيست ؟ و براى فهم احكام آنها چه بايد كرد ؟
حوادث واقعه مثل :
1 - در بخش معاملات ، مسائلى مثل : سرقفلى ، بيمه ، بانكها و مسائل آنها و . . .
2 - در بخش عبادات ، مسائلى مثل : كيفيت نماز در قطب شمال ، در فضا و كرات آسمانى . . . و غيره است كه براى دريافت احكام آنها فرمودهاند :
به راويان حديث ما يعنى فقهاء شيعه مراجعه كنيد ، چرا كه اينان حجّتهاى من بر شما هستند و من خود حجّت خدا بر آنان هستم .
* توقيع شريف با مقام فتوى تناسب دارد يا روايت ؟
اگرچه صدر توقيع شريف با مقام فتواى تناسب دارد ( يعنى مراد اين است كه براى دستيابى به حكم شرعى حوادث بايد به فقهاء مراجعه كرد ) ، لكن تعليل ذيل آن موجب تعميم گشته است . يعنى :
چون آنها حجّت من هستند به آنان مراجعه كنيد . پس اگر علّت رجوع به آنها حجّت بودن آنها بر ماست ، خوب قول حجّت ، حجّت است مطلقا ، چه در نقل روايت امام و چه در فتوا دادن .