تشريح المسائل
* حاصل و خلاصه اشكال سوم چيست ؟
اين است كه مطلوب شما اثبات حجيّت خبر واحد و روايات موجود در كتب حديثى است و آيهء نبأ همچنين مطلوبى را ثابت نمىكند .
* پس مراد از عبارت ( لانصراف البناء الى الخبر بلا واسطة . . . ) چيست ؟
بيان علّت است براى مطلب فوق بدين معنا كه : آيهء شريفه به دليل اينكه لفظ ( نبأ ) منصرف است به خبر بدون واسطه ، شامل اخبار با واسطه نمىشود . در نتيجه : آيهء نبأ شامل روايات وارده از طرف ائمه نمىشود ، چرا كه تمام اين احاديث با واسطه و مشتمل بر وسائطاند . فالمطلوب ليس بحاصل .
به عبارت ديگر : 1 - مفهوم آيه همچون منطوق آن مخصوص خبرهاى مستقيم و بلا واسطه است پس شامل خبرهاى مع الواسطه نمىشود . زيرا ، اگرچه كلمهء نبأ مطلق است لكن انصراف دارد به خصوص خبرهاى بلا واسطه . 2 - نوع خبرهاى موجود در كتب حديثى نسبت به ما مع الواسطه او الوسائط هستند . پس : آيهء نبأ شامل خبرهاى ( موجود در كتب حديثى ) مع الواسطه نمىشود فالمطلوب ليس بحاصل .
* پاسخ شيخ به اشكال مذكور چيست ؟
اين است كه هر دو مقدمهء استدلال شما ناتمام است .
* علت ناتمام بودن مقدمه اول به نظر شيخ چيست ؟
اين است كه : 1 - اينكه گفتيد : آيهء نبأ مخصوص خبرهاى بلا واسطه نيست ما قبول نداريم ، بلكه كلمهء ( نبأ ) اطلاق داشته و بر خبرهاى بلا واسطه نيز اطلاق مىشود . 2 - اينكه گفتيد : كلمهء ( نبأ ) انصراف دارد ما نمىپذيريم ، چرا كه منشأ انصراف از دو حال خارج نيست يا غلبهء وجود خارجى است كه نه ارزشى دارد و نه ما مىپذيريم . و يا غلبهء استعمال است كه داراى ارزش است و لكن ما قبول نداريم كه كلمهء ( نبأ ) در خبرهاى بلا واسطه تا اين حدّ كثير الاستعمال باشد ، پس : اطلاق به حال خود باقى است .
* علت ناتمام بودن مقدمه دوم در اشكال به نظر شيخ چيست ؟
اين است كه : اگرچه روايات كتب حديثى به حسب ظاهر معالواسطهاند ، ولى با دقت و تجزيه و تحليل عقلى هر خبرى مع الواسطه نيست ، بلكه يك خبر چندين خبر بلا واسطه است .
* مقدمة بفرمائيد خبر بلا واسطه بر چند نوع است ؟
بر دو قسماند : 1 - خبر بلا واسطه وجدانى ، 2 - خبر بلا واسطهء تعبدى .
* در تبين مطلب فوق چه مثالى مطمح نظر شيخ است ؟