مىداشتند . به گفتهء جوينى « 1 » « مصالح و اخراجات هر يامى ترتيب كردند و تعيين از مرد و چهارپاى و ماكول و مشروب و آلات ديگر و بر تومانها تخصيص از هر دو تومان يك يام [ يعنى يك ايستگاه پستى ] معين كردند » .
مغولان پست را « الاغ » مىناميدند . گذشته از اين ميان پست عادى - يا « بايات » ( يا تيان - نايات ) و پست مخصوص پايتخت ( كه « ناريت » يا « بارين تاريت » ناميده مىشده ) تفاوت قائل بودند . در جادهء قراقروم به چين 37 يام تأسيس شده بوده كه هريك با ديگرى 5 فرسخ ( قريب 30 ورست ) فاصله داشته است . در هر ايستگاه فوجى مركب از 1000 مرد گماشته شده بوده . روزانه « 2 »
هامش
( 1 ) - جوينى ، نسخهء خطىGPB،IV، 2 ، 34 ، ورق 13 ؛ ( چاپ قزوينى ،I، 24 ) .
( 2 ) - رشيد الدين ، نسخهء خطى موزهء آسيائى ( 66D) 566a، ورق 185 ؛ نسخهء خطىGPBدرن 289 ، ورق 163 ؛ نسخهء خطىGPB،V، 3 ، 2 ، ورق 1059 ؛ ( چاپ بلوشه ، 49 ؛ « متون » ، ص 121 ) . در تأليف دوسون نيز چنين است ولى برخى جزئيات را ندارد ( 65Histoire des Mongols » , t . II , P» ) . كلمهء « يكتى » و « سرمه » در تأليف رشيد الدين ، محتملا از فعل « يكمك » كه به معنى « حيوانى را به عرابه بستن » و « سرمك » بمعنى « كشيدن » مأخوذ است . افسانهء مغول و چين ( « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 159 ، ( چاپ كوزين ، 198 ) ) . در آنجا كه از « يامهاى داخلى » سخن مىگويد ، ظاهرا همين جاده را در نظر دارد . اگر در ايستگاه اسب و گوسفند و عرابه و گاو نر به تعداد مقرر وجود نمىداشت ، نيمى از اموال مقصر را از وى گرفته ضبط مى - كردند . گذشته از اين طبق نوشته تاريخ مغولى - چينى ( « افسانهء نهان » ، ترجمهء كافاروف ، 159 ؛ ( چاپ كوزين ، 198 ) ) ، در هر ايستگاهى 20 شتر مهيا بوده است .