و آلات كشاورزى و دامها را با خود برداشتند . پس از آن خانههاى ايشان به دست مغولان تارومار شد . چنگيز خان ، پس از ورود ، از مردم خواست كه فقط مبلغ 1500 دينار - برابر خراجى كه حكومت سلطان از نور مأخوذ مى داشته - بپردازند . گوشوارههاى زنان نيمى از اين مبلغ را تشكيل مىداده .
البته اين خبر نشان مىدهد كه اموال ساكنان تاراج نشده بوده ( و الا محلى براى پرداخت 750 دينار [ باقى ] نمىداشتند ) و لا اقل پس از ورود چنگيز خان به صاحبان آن مسترد گشته بوده . گروهى كوچك ( جمعا 60 نفر ) براى كارهاى محاصره گرفتند كه در تحت سركردگى ايل خوجه پسر رئيس محل قرار داشته .
اين گروه بعدها در محاصرهء دبوسيه ( دبوسى ) مورد استفاده قرار گرفت « 1 » .
چنگيز خان ، بنابه گفتهء دو تن از معاصران حوادث مزبور - يعنى ابن - اثير « 2 » و جوزجانى « 3 » - هم در ماه فوريه سال 1220 ميلادى ( آخر زمستان 617 هجرى ) به بخارا رسيد نه در ماه مارس . و حال آنكه جوينى [ در اوايل محرم سنهء 617 هجرى ] ماه مارس را ذكر مىكند و ناقلان اقوال ديگران بعد از وى نيز تاريخ اخير را از قول او مىآورند « 4 » . تاريخى كه ابن اثير و جوزجانى ذكر كردهاند با گفتهء ذيل نويس تأليف نرشخى نيز تأييد شده است « 5 » . شمار عدهء پادگان بخارا به تفاوت ذكر شده . به قول جوزجانى فقط 12000 سوار بوده و
هامش
( 1 ) - 122 - 121 ،Sehefer , « Chrestoma tie Persane » , t . II؛ جوينى ، چاپ قزوينى ،I، 79 .
( 2 ) - چاپ تورنبرگ ،XII، 239 ؛CMIZO،I، 8 .
( 3 ) - ترجمهء راورتى ،II، 976 ؛ ( چاپ ناسائو - ليس ، 339 ) .
( 4 ) - در تأليف دوسون نيز چنين است ( 228 .Histoire ds Mongols » , t . l , P» )
( 5 ) - چاپ شفر ، 23 ، 34 .