خويش باقى ماند « 1 » ( از 180 هجرى ) زيرا كه حاصل اخاذيها را با خليفه هارون الرشيد تقسيم مىكرد « 2 » . اهالى نواحى فرمانبردار كماكان مىبايست خدمت نظام انجام دهند ؛ فضل بن يحيى در خراسان سپاه كثير العدهاى از ايرانيان تشكيل داد و به گفتهء طبرى « 3 » در حدود 500000 نفر گرد آورد ( ظاهرا اين رقم مبالغهآميز است ) و از آن عده 20000 نفر به بغداد گسيل گشت و بقيه در خراسان باقى ماندند .
اين سپاه « عباسى » خوانده شد و علت تسميه ظاهرا اين بوده كه سپاه مزبور تكيهگاه آن دودمان مىبايست باشد .
در داستان جنگ على بن عيسى با حمزهء عاصى ، از لشكريان « سغديان و نخشبيان « 4 » » ياد شده . در ميان سپاهيان طاهر بن حسين ، به هنگام لشكركشى وى به عراق ( 196 هجرى / 811 ميلادى ) 700 نفر خوارزمى ديده مىشده « 5 » .
بايد به يكى از اقدامات حكام عباسى كه بلاشك در زندگى اقتصادى سرزمين ماوراء النهر تأثير مهمى داشته اشاره كنيم و آن رايج ساختن سكههاى پول كمعيار بوده . به گفتهء نرشخى « 6 » نخستين كسى كه در بخارا درهم نقره
هامش
( 1 ) - به گفتهء طبرى (I I I، 713 ) و گرديزى ( نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 98 ، نسخهء كمبريج ، ورقb79 ) وى در سال 191 هجرى ( 07 - 806 ميلادى ) معزول شد و به گفتهء حمزهء اصفهانى ( متن ، 225 ؛ ترجمه ، 175 ) در ربيع الثانى ، 193 هجرى ( آوريل 808 ميلادى ) .
( 2 ) - طبرى ،I I I، 704 - 703 .
( 3 ) - همانجا ، 631 .
( 4 ) - گرديزى ، نسخهء خطى اكسفورد ، ورق 98 ؛ نسخهء كمبريج ورقa79 :
« سغديان و نخشبيان صبر كردند تا حمزه ستوه شد پس حمله آوردند و يارانش را بكشتند و بر روى حمزه جراحت كردند . »
( 5 ) - طبرى ،I I I، 800 .
( 6 ) - چاپ شفر ، 36 - 34 .