هامش
[ 1 ] - ابو عمرو دانى گويد : « قرّاء و علماى نحو ، قطع تلاوت بر تمامى موارد « هاء سكت » را در قرآن كريم مىپسندند ، نظير« لَمْ يَتَسَنَّهْ »« 1 » ،« مالِيَهْ »« 2 » ،« سُلْطانِيَهْ »« 3 » ،« ما هِيَهْ »« 4 » و موارد مشابه ديگر ؛ زيرا « هاء سكت » براى رساندن معنى وقف و همچنين براى حفظ فتحهء قبلش مىآيد . اگر اين فايده [ حفظ علامت حرف قبل ] نبود ، به آن ( هاء سكت ) نياز نبود و آورده نمىشد . حالكه چنين است ، قطع [ وقف ] در تمام مواضع آن لازم مىباشد . هريك از قرّاء كه « هاء سكت » را وصل نموده ، هاء را به قصد [ نشان دادن حالت ] وقف ، بر آن كلمه ، تلفّظ و قرائت كرده است [ وقتى وصل مىشود نياز به « هاء » نيست . از طرف ديگر ، حذف آن مخالف با سياهه رسم الخط است ]
نقل شده ابو عمرو بصرى مىخواند : « و ما ادراك ما هيه » « 5 » و بر آن وقف مىكرد .
از ابو عبيد نيز روايت شده است كه در تمام اين موارد به دليل همين فايده ، وقف بر « هاء سكت » نزد من خوشايندتر است .
[ 2 ] - بنابر قرائت « تجعلونه قراطيس تبدونها و تخفون كثيرا » ؛ زيرا اين عبارت ، مخاطب و متّصل به عبارت خطابى قبل - يعنى« قُلْ مَنْ أَنْزَلَ الْكِتابَ »- مىباشد و از آن جدا نمىشود .
[ 3 ] - بنابر قرائت ابن كثير و ابو عمرو « يجعلونه قراطيس يبدونها و يخفون كثيرا » صحيح است زيرا اين عبارت جملهء خبرى جدا از قبل بوده و از آن منقطع است .
( 1 ) - بقره : 259 .
( 2 ) - حاقّه : 28 .
( 3 ) - حاقّه : 29 .
( 4 ) - قارعه : 10 .
( 5 ) - قارعه : 10 .