نهيم چنان كه دايرهء نصف النهار كره بر دايره نصف النهار كه بر زمين پديد آورده باشيم منطبق شده باشد شاقولى از دايرهء نصف النهار درآويزيم از آن جهت كه شمال باشد وجزو شمس از دايرهء فلك البروج معلوم كنيم وآن شخص كه از موم كرده باشيم بر آن جزو نهيم وكره مىجنبانيم تا آن سايه شخص نباشد پس ربع دايره بكشيم يا از چوب يا از كاغذ ونبود قسمت كنيم ويكسر اين ربع بر دايرهء نصف النهار نهيم ويك سر مىجنبانيم بر سطح دايرهء أفق تا آن درجه كه ارتفاع باشد مماس درجهء آفتاب شود واز آنجا كه شاقول در آويخته باشد تا پاى اين ربع بشماريم آن سمت باشد وبر أفق نگاه كنيم آنچه از دايرهء فلك البروج برآمده باشد آن طالع وقت باشد .
( 2 ) باب در معرفت قوس النهار
ومعلوم كنيم جزو آفتاب را وبر دايره أفق نهيم وآن جزو را كه از دايرهء معدل النهار بر أفق باشد نشان كنيم وكره بگردانيم در حلقه تا جزو آفتاب ديگر بار نشان كنيم وما بين هر دو علامت بشماريم كه آن قوس النهار آن روز باشد .
( 3 ) باب در قوس الليل بشبهه
جزو آفتاب را از فلك البروج بر دايرهء أفق مغرب است وكره در زير خلق بگردانيم تا ديگر بار آن درجهء آفتاب بر أفق مشرق پديد آيد وبعد از آن نشان كند كه جزوى كه بر أفق باشد از دايرهء معدل النهار وما بين هر دو علامت بشماريم آنقدر كه يافته باشيم قوس النهار باشد .
( 4 ) باب در ساعات مستوى
چون قوس النهار معلوم كرده باشيم بر پانزده قسمت كنيم آنچه بيرون آيد ساعات مستوى باشد وچون از پانزده چند عدد افزون باشد در چهار ضرب كنيم كه آن كسر ساعت باشد .
( 5 ) باب در ساعات زمانيه
چون خواهيم كه ساعات زماني معلوم كنيم قوس النهار بر دوازده قسمت كنيم آنچه بيرون آيد ساعات زماني باشد ودر كسر همان كنند كه در ساعات گفته شد .