پرش به محتوای اصلی

الإتقان في علوم القرآن ( فارسى )ج ۲ — صفحه 417

پدیدآورندگان:

ص۴۱۷

مهلت و تمكين دهد « 1 » . گفتم : آيا در آن يافته‌اى كه : « الحلال لا يأتيك إلّا قوتا ، و الحرام لا يأتيك إلّا جزافا - حلال جز به مقدار قوت ( و نان شب ) برايت نمىآيد ، و حرام بىحساب مىآيد » ؟ گفت : ( إِذْ تَأْتِيهِمْ حِيتانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعاً وَ يَوْمَ لا يَسْبِتُونَ لا تَأْتِيهِمْ - آنگاه كه [ براى امتحان ] روز شنبه [ كه ماهى گرفتن بر آنها حرام بود ] ماهيها در نهرهاى كوچك كنار دريا پر مىشدند و روزهاى ديگر پديدار نمىشدند « 2 » .

فايده :

جعفر بن شمس الخلافة در كتاب الآداب بخشى را به جملاتى از قرآن كه در روند مثل واقع شده‌اند اختصاص داده ؛ و اين همان نوع بديع است كه « إرسال المثل » مىنامند ، و اين آيات را از اين نوع آورده : ( لَيْسَ لَها مِنْ دُونِ اللَّهِ كاشِفَةٌ - آشكار كننده‌اى جز خداوند ندارد « 3 » . ( لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ - به بهشت دست نيابيد تا اينكه از آنچه دوست داريد انفاق كنيد « 4 » . ( الْآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ - حالا حق آشكار شد « 5 » . ( وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ - براى ما مثلى زد و آفرينش خودش را فراموش كرد « 6 » . ( ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ يَداكَ - اين أثر همان كارهاى زشتى است كه كرده‌اى « 7 » . ( قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيانِ - در قضاى الهى آنچه پرسش كرديد چنين حكم شده « 8 » . ( أَ لَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍ - آيا صبح نزديك نيست ، [ مگر نه صبح نزديك است « 9 » . ( وَ حِيلَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ ما يَشْتَهُونَ - و ميان آنها و آنچه مايلند جدايى افتاد « 10 » . ( لِكُلِّ نَبَإٍ مُسْتَقَرٌّ - هر خبرى را وقت معيّنى است « 11 » .

پاورقی
( 1 ) مريم ، 75 ( 2 ) اعراف ، 163 ( 3 ) نجم ، 58 ( 4 ) آل عمران ، 92 ( 5 ) يوسف 51 ( 6 ) يس ، 78 ( 7 ) حج ، 10 ( 8 ) يوسف ، 41 ( 9 ) هود ، 81 ( 10 ) سبأ ، 54 ( 11 ) أنعام ، 67