خلقت از روى لطف ، جود و كرم محض انجام پذيرفته و صبر كامل آن است كه آدمى در برابر سرنوشت تسليم باشد . تسليم و توكل به خدا يعنى صبر و تحمل همهء مصائب و رنجها . صبر كامل آن است كه انسان به سوى مولاى خويش نظر افكند و روح خود را به دست او بسپارد ؛ زيرا نيك مىداند كه او كيست . در اين صورت اگر يكى از عقوبتهاى او پيش آيد تحمل خواهد كرد . خدا در ضمير ايوب تجلى كرد ، انوار لطف و رحمت خويش را بر او جلوهگر ساخت و درد و رنج بر او باريد . آنگاه او فرياد برآورد :
مَسَّنِيَ الضُّرُّ . . . !
رنج و آسيب به من رسيد . « 1 »
در جاى ديگر مىگويد ، انسان با تحمل درد و محنت قداست مىيابد :
آدم با تسليم محض به خدا و تحمل رنج و عذاب مقدس مىگردد . « 2 »
هامش
( 1 ) . انبياء ، آيه 73 .
( 2 ) . همان ، ص 158 .