باب اخبات
قال الله تعالى :
وَ بَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ
« 1 » ؛ بشارت باد مخبتين را .
الاخبات من اوائل مقامات الطمأنينة ؛ اخبات ابتداى مقامات طمأنينه است .
تلمسانى مىفرمايد : « اخبات ، سكون در جوار قرب خداى تعالى است و در اين ارتباط آيهاى است كه مىفرمايد :
أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ .
« 2 » يعنى در جوار خداوند به سكونت رسيدند .
كلام خواجه « الاخبات من اوائل مقامات الطمأنينة » ، يعنى مقامى است كه اختصاص به مقام احسان دارد و از آن به عنوان مقام سكينة ياد شده است و آن در آغاز چيزى است كه قلب واردات عالم غيبى را احساس مىكند ، درحالىكه قبلا از آنها غيبت داشت و طمأنينه و سكون يك چيز هستند و يا معانى نزديك دارند » .
آيهاى كه خواجه قدّس سرّه به آن اشاره فرمودهاند ، در ادامه ، اوصاف مخبتين را به شرح زير بيان مىفرمايد :
الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ الصَّابِرِينَ عَلى ما أَصابَهُمْ وَ الْمُقِيمِي الصَّلاةِ وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ .
« 3 » مخبتين كسانى هستند كه چون ياد خدا برده شود ، قلبهايشان به لرزه درافتد ، و بر سختىهايى كه به آنها مىرسد صبر مىنمايند و نماز به پا مىدارند و از آنچه روزيشان كرديم انفاق مىكنند .
اينكه قلوب آنها به هنگام ياد خدا مىلرزد ، گوياى وجود مقام خشوع در جان مخبتين است به همين خاطر ، خواجه نيز اين مقام را پس از مقام خشوع ذكر فرموده ، خداوند نيز اهل اخبات را از مخلدين بهشت ياد كرده و مىفرمايد :
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ أَخْبَتُوا إِلى رَبِّهِمْ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيها
هامش
( 1 ) . حج / 34 .
( 2 ) . هود / 23 .
( 3 ) . حج / 35 .