وَ الْفَتْحُ »
و نزل
« إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً »
و أبو سفيان خبر يافت و آمد بطلب زيادتى مدّت ، به همه كس پناه برد و زيادتى مدّت صورت نيافت و فتح مكّه صورت يافت - قب و حكايت فتح مكّه در تفسير مجمع البيان در سورهء
« إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ »
مذكور است عتاب قاضى مكّه و حاكم مكّه شد - قب .
و سيصد و شصت بت بود شكستند ، و أبو سفيان منات را بحبشه فرستاد و از حبشه بهند فرستادند ، و خانهء از مقناطيس ساختند او را معلّق در هوا داشتند تا أيّام محمود غزنوى و نقل شد باصبهان .
حنين در شوّال سنه ثمان بعلّت فسادى كه كردند هوازن و حج صورت نگرفت حضرت با دو هزار كس بيرون آمد از مكّه و در شب أوّل شوال جنگ شد و عباس ندا كرد كه يا أهل بيعة الشجرة إلى أين تفرون ؟ و انا النبيّ لاكذب در اين وقت فرمود و چهار هزار كس را اسير كردند ، و دو هزار ناقه و شش هزار اسير از ذرارى و نسوان .
حرب اوطاس و خثعم و ثقيف - قب .
سال نهم هجرى
و شصت و يكم ميلاد ، و ششصد و بيست و هشتم ميلاد عيسى عليه السّلام و نهصد و چهل و سه اسكندرى ، و پنجهزار و هشتصد و بيستم خلقت .
سال نهم را سنة الوفود گفتند از راه كثرت ورود و وفود در اين سال - روضة الأحباب ؛ و حكايت حاطب بن أبي بلتعه در سال نهم است .
و در اول رمضان سال هشتم عزيمت فتح مكّه كردند و امر باخفاء كردند ، و حاطب كتاب نوشت ، و جبرئيل خبر داد و از سر تقصير حاطب گذشتند ، و عمر گفت : مرا رخصت ده تا گردن او بزنم - روضة الأحباب ، و أبوسفيان در سال نهم در مرّ الظهران مسلمان شد - روضة الصّفا .
در شوال سال نهم از هجرت عبد اللّه ابيّ سلول منافق بيمار شد و در ذي قعدهء اين سال مرد ، و پسرش از حضرت التماس نمود كه پيراهن خود به او دهد و نماز كند بر آنحضرت و در وقت نماز حضرت خواست نماز كند عمر منع نمود و عمر الحاح و آيه
« لا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ »
نازل شد - روضة الصّفا .