« شرح ديوان الحماسة » لأبى زكريّا يحيى بن علىّ الخطيب التّبريزىّ ج 1 ص 81 و « شرح ديوان الحماسة » لأبى علىّ أحمد بن محمّد بن الحسن المرزوقى ج 1 ص 83 .
اين مصراع در « عقد العلى للموقف الأعلى » ص 105 و « تاريخ وصّاف » ص 445 ، و تمامت بيت در « جهانگشاى جوينى » ج 1 ص 197 و ج 2 ص 142 نيز آمده است .
( 336 ) - ص 73 س 1
سَيَجْعَلُ اللَّهُ . . .
الآية زودا كه كند خداى پس از دشوارى [ و تنگى ] آسانى [ و فراخى ] .
( 337 ) - ص 73 س 4 عسى جدّ . . . الخ شايد بود كه بختى را كه روزگارش بسر درآورده و بلغزانده و بر زمين افگنده است ، گويند : « برپا خيز » و كه را گويند ؟ ! مراد آنكه : اين دعا كه عادة در حقّ « عاثر » گويند : « لعالك » در اين مورد بهيچروى سود ندارد چون آن بخت بسر درآمدهء باژگونه برخاستنى نيست « 1 » .
اين بيت از أبو العلاء المعرّىّ است . « شرح التّنوير على سقط الزّند » ج 2 ص 181 و « شروح سقط الزّند » ج 4 ص 1704 .
( 338 ) - ص 73 س 10 بناى سنمّار . . . الخ مراد گوشك خورنق « 2 » است كه بنابر معروف سنمّار ، مهندس زبردست استاد ، بفرمان نعمان ، امير عرب ، بهرام گور را ساخته بوده است ، و در ادب عرب و فارسى در رفعت و شكوه بدان مثل زدهاند . در « تاريخ بلعمى » ج 1 ص 922 - 925 آمده است :
« چون يزدجرد الأثيم بملك بنشست ملك عرب نعمان بن امرؤ القيس را بود و نام مادرش شقيقه بود بنت أبى ربيعة بن ذهل بن شيبان . و اين
هامش
( 1 ) - « تعثر » و « يقال » مذكور در اين بيت « عثرت » و « اقاله » را به ياد مىآورد .
( 2 ) - رك : « المعرب » لأبى منصور الجواليقى ص 126 و 127 و 195 .