مختلف كرمان و بلوچستان سفر نمايد . « 1 » در روز 19 محرم سال بعد اين سفر از ماهان آغاز و در 17 ربيع الثانى آن سال يعنى پس از سه ماه با بازگشت فيروز ميرزا به كرمان به پايان رسيد .
يادداشتهاى فيروز ميرزا در طول اين سفر به صورت سفرنامه بجاى مانده است . « 2 » فيروز ميرزا در اين سفرنامه درباره جاده كرمان - ماهان مىنويسد :
« مسافت راه پنج فرسخ است و راه هموار و درشكه رو و ريگزار است چنانچه هرگاه باد حركت كند ريگ بسيار مىآورد ، بطوريكه خيلى سخت و صعب عبور مىتوان نمود . ساكنين اين صفحه مىگويند كه اين ريگها به مرور شدت بههم رسانيده و راست است ، چنانچه چهل و سه سال قبل كه باز حكومت كرمان با بنده بود اين ريگ بسيار قليل بود . » « 3 »
وى در طول سفر تصميماتى در جهت عمران منطقه اتخاد كرد و اجراى آنها را به مسئولين محلى ابلاغ نمود . فيروز ميرزا در مورد شهر بم مىنويسد :
« از نهرهايى كه از بيدران به شهر بم مىآيد قرار دادم كه يك فرسخى خيابان بزرگى تا شهر بيندازند و دو طرف خيابان نهرى حفر كنند درختهاى نخل و زرد و بيد و گز و كنار بكارند كه خيلى خواهد شد . اين آب زياد از صحراى خشك نرود و از خيابان برود . » « 4 »
فيروز ميرزا در مورد توسعه فهرج و تبديل آن به مركز منطقه بجاى بمپور در سفرنامه خود چنين مىنويسد :
« . . . آبادى و قلعه و ساخلو را بايد در فهرج قرار داد . . . هزار درجه از بمپور بهتر و سخت و محكم و سنگ و سنگلاخ است . اگر ارگ و قورخانه و جاى ساخلو بنا شود و قصبه در كمال آسانى و مخارج كم بنا گردد و از همه طوايف پنجاه خانوار ، سى خانوار حركت داده آورده در آنجا مسكون بشوند كه لامحاله هزار خانوار باشند و بازار مختصرى براى تشويق بنا گردد كه نمونه باشد خيلى زودآباد شده شهرى مىشود . » « 5 »
باوجود اين به نظر مىرسد عملكرد فيروز ميرزا در كرمان چندان مورد توجه و رضايت كارگزاران دار الخلافه نبوده است . امين السلطان طى تلگرافى در ذيحجه 1296 به فيروز ميرزا
هامش
( 1 ) . سند شماره 153 .
( 2 ) . اين سفرنامه در سال 1360 توسط خانم دكتر اتحاديه تصحيح و به چاپ رسيده است .
( 3 ) . فيروز ميرزا فرمانفرما . سفرنامه كرمان و بلوچستان ، به كوشش منصوره اتحاديه ( تهران ، انتشارات بابك ، 1360 ) ص 2 .
( 4 ) . همان ، ص 8 .
( 5 ) . فيروز ميرزا فرمانفرما ، سفرنامه كرمان و بلوچستان ، ص 8