و چنين حكايت كردند كه در كم زمانى از ازمنه همچنين انبوه و كثرتى جهت غزا و جهاد فراهم آمده باشند و در كم عصرى از اعصار در ظلّ رايت پادشاهى كامكار و خسروى گردون اقتدار همچنين لشكرى جرّار و عسكرى بىشمار سمت اجتماع و اقتران يافته باشند . لاجرم رايات جهاد بواسطهء حسن مساعى عاليحضرت خان عاليمكان در آن زمان ارتفاع يافت و جماعت خيل « وَ الْمُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ » « 1 » در ظلّ أعلام ظفر نگار آن حضرت ، فضيلت ثواب « لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَ الْمُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقاعِدِينَ » « 2 » درجه يافتند و طايفهء مأموره بفرمودهء « قاتِلُوهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللَّهُ بِأَيْدِيكُمْ » « 3 » در شاهراه مجاهده با كفّار مخذول شتافتند و « اولى الضرّر » كه ارباب عذرند چون به حكم « انّما الاعمال بالنيّات » بعزم و نيّت جهاد قدم در راه سعى و اجتهاد نهاده بودند هر چند عذر مرض ايشانرا از وصول بصف كفّار و دخول در كثرت « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبارَ » « 4 » مانع آمد فامّا از ثواب معيّت با مجاهدان به حكم « ان بالمدينة اقواما ما نزلتم منزلا و لا قطعتم واديا الا كانوا معكم قيل و هم بالمدينة يا رسول اللّه قال نعم حبسهم - العذر » « 5 » محروم و بىبهره نبودند [ 54 پ ] و از جملهء آنجماعت يكى اين فقير حقير بود كه درين وقت مبتلا بانواع امراض مختلفه و ممتحن باصناف عوارض مهلكه شده