يادآورى در اينكه مقصود از رحمت در اين فقرهء دعا رحمت فعلى است نه رحمت ذاتى
بدان كه تجلى خداى تعالى به تجلى رحمانى ذاتي در عالم أسماء و صفات هر چند پر بهاتر و نورانى تر است و رحمتش در آن مقام وسيع تر ، زيرا عالم ربوبى عالمى است بسيار وسيع ، ولى در اين فقره از دعا ظاهر آن است كه مقصود از رحمت ، رحمت فعلى است و فيضى است كه از مقام رحمانيت ذاتي بر مرحومات افاضه مىشود و بارانى است كه از آسمان الوهيت بر زمين هاى خشك فرود مى آيد .
در وسيع بودن رحمت و اوسع بودن آن
و معلوم باد كه هر مرتبهاى از تعينات و هر موجودى از موجودات را رويى به جهان غيب و نور است و رويى به جهان ظلمت و قصور ، كه اين ظلمت و قصور ناشى از حقيقت ذات مكدر موجودات و ماهيات تاريك است . پس به اعتبار آن وجههء نورانى كه به سوى جهان رحمت و مغفرت است مرتبهاى خواهد بود از مراتب رحمت الهى ، و به اعتبار آن وجههاى كه به سوى خود اوست مرحوم و مورد رحمت قرار مى گيرد . پس همان گونه كه مرحومات را تكثر عرضى بالذات است و تكثر طولى بالعرض ، همچنين از براي رحمت تكثر عرضى بالعرض است و تكثر طولى بالذات كه برخى از آن وسيع است و برخى وسيع تر ، و بعضى محيط است و بعضى محاط ، چنان كه در حكمت عاليه مقرر است . و معلوم است كه مناسب با حال دعا كننده