اشرار پرداختند و به تيغ جهاد بنياد اهل فساد را برانداختند و اكثر هندوان را كشته باقى را اسير كردند . و چون شرح اين قضايا به سمع اعلى رسيد اختيار كار از دست رفته بود .
نظم
چون كار به اختيار ما نيست * به كردن كار كار ما نيست
و آن حضرت حكم فرمود كه ارباب حرف به نوّاب مخدومزادگان و امرا سپارند « 1 » و سنگتراشان را جهت خاصه مضبوط دارند . « 2 » چه به موجب نصّ
إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ
« 3 » آن حضرت را داعيهء ساختن مسجد جامع از سنگ تراشيده در دار الملك سمرقند بود چنانچه شرح آن خواهد آمد ان شاء اللّه .
و وضع اين سه شهر كه حالا دهلى عبارت از آن است چنان است كه سيرى در گرد خود سورى مدوّر دارد و دهلى كهنه را سورى از آن بزرگتر است و از سور سيرى كه به جانب مشرق مايل به شمال واقع است تا به سور دهلى كهنه كه از طرف غربى است مايل به جنوب ، از دو جانب بارو كشيدهاند و آن را جهانپناه گويند و از دهلى كهنه بزرگتر است و مجموع سى دروازه دارند .
ذكر نهضت حضرت صاحبقران از دهلى به ديگر مواضع هندوستان
حضرت صاحبقران در كمال عظمت و جلال مدت پانزده روز به سعادت
هامش
( 1 ) . ظف : « مقرر شد كه از ارباب صناعت و حرفت كه ملازمان و چاكران خاصّه بيرون آورده بودند بعضى به شاهزادگان و آغايان و امرا كه به سعادت ملازمت استسعاد داشتند قسمت نمايند و بعضى به جهت ديگر شاهزادگان و آغايان كه در مستقر دولت خويش بودند به نوكران ايشان سپارند . »
( 2 ) . ف : منظور - ظف : « اشارت عليه صدور يافت كه مجموع سنگتراشان را جهت خاصهء شريفه ضبط نمايند . » ( ج 2 ص 96 ) .
( 3 ) . سورة التوبة 18 .