قربانعلى بيك وعده كردم كه درجه و امتيازى به او داده شود .
صحبت با سايكس صاحب 213
و به هريك از كدخدايان و ريشسفيدان فهرج كه به استقبال آمده بودند فراخور حال اظهار تلطف و مهربانى نمودم و بعد از آن به يورتگاه اردو كه سليمان ميرزا معيّن نموده و چادرها را افراخته بودند آمده نماز خواندم و شبانه سايكس صاحب را خواسته و با او مشغول صحبت شديم و بعد از اداى نماز و خوردن شام خوابيدم .
قلعهء ناصريهء فهرج 214
قلعهء ناصريّهء فهرج به وسط جنوب و غرب از قلاع خيلى معتبر است كه مرحوم فرمانفرماى اوّل از دولت مستدعى ايجاد آن شده و فرمانفرماى ثانى به اتمام رسانيدهاند . دروازهء اوّل در بزرگ آهنى دارد و دو طرف آن دو لوله برج است و همهء سقفهاى آن به انضمام اين دو لوله برج از آجر است . و بعد از دروازه در طرف يمين و يسار دو قراولخانه است و بالاى دو برج دو طرف فقط تيركش تفنگ ساختهاند .
برابر دروازه ، محوّطه و ديوار محكمى ساخته شده و درهاى دروازهء دويمين را از طرف يسار قرار دادهاند كه موجب مزيد استحكام [ است ] و اگر بالفرض در دروازهء 8 اول گرفته شود دروازهء دويّم تا يك درجه حافظ قلعه باشد و بعد از آن همينكه داخل قلعه شوى خيابانى است كه در وسط آن آب قنات خالصه از شمال به جنوب جارى [ است ] و در [ 129 ] « 1 » طول خيابان مزبور مىگذرد و بدوا شرح آن را از يمين ابتدا كرده از يسار برمىگرديم .
در طرف يمين متصل به حصار بالاى طويلهء سربازخانه خيابانى است كه به طرف برج شرقى مىرود و برج مزبور تيركش توپ و تفنگ هردو دارد و در كلّيهء حصارهاى قلعهء مزبوره مردگرد و تيركشها ساخته شده و با دو لوله برج دو طرف دروازه نه برج دارد كه براى چهار برج چهار گوشهء قلعه تيركش توپ و توپرو هم ساخته و سه برج ديگر فقط تيركش تفنگ دارند و راه توپ منظور نشده .
در طرف يمين بدوا دكّان برنجكوبى ساختهاند كه سه كلّهكار دارد و فعلا هم اسباب آن موجود است . و بعد از آن بهطرف برج شرقى تا به آخر تماما اصطبل
هامش
( 1 ) - از اين صفحه به بعد در شمارهگذارى اشتباه كردهاند به جاى 130 نوشتهاند 140 و من براى رعايت وضع نسخه عدد آنجا را مىآورم نه شمارهء واقعى را .