شد ، لكن سركار عالى هم اگر از چهار صد بيشتر قيمت كردند و ارزش دارد ، در ابتياع آن البتّه جاى نگرانى نخواهد بود . در صورتى كه مغبون نباشيد ، جاى افسوس نيست ، مخلص هم بىمبالاتى نكرده است و يقين است هرچه بتوانم ارزانتر بخرم .
صرفهء شما صرفهء خود من است . محلّ شكّ و شبهه حاصل نيست و در خصوص آب هم چهار ساعت آب بيشتر ندارد و ده [ روز ] به ده [ روز ] آب مىدهند .
در باب كار و عمل گمرك ، حال بر وفق تحرير اينطور پيش آمده است . سركار هم متوكّلا على اللّه و فارغا من كلّ الجهات ، با دلگرمى تام مشغول شويد . همينقدر هم شده است كه طرف اطمينان حضرت اجلّ شدهايد و اميدوارم به عون الهى بدايع و مقاصد حاصل آيد ، اگرچه فوايدى كه منظور است ، عجالتا از گمرك حاصل نيست ، ولى از عواقب امر چه خبر داريم .
رفتن با سعد الملك شأن مستقلّهء اين كار را ، كه در موقع انتساب با حضرت اجلّ است ، بلاواسطه شأن نمىدانم ، چنانچه خود سركار هم همين ملاحظه را فرموده .
در خصوص سركار چرچيل صاحب ، ايشان چند روز است با جمعى به رشت و انزلى رفتند و تا ده روز ديگر با جناب جلالتمآب وزير مختار به تهران خواهند آمد .
اگر مصلحت بدانيد ، از مذاكرات حضرت اجلّ كه در خصوص شما و نسبت با انگليسىها فرمودهاند ، محرمانه هنگام ورود ايشان عنوانى بشود . از مذاكرات مزبوره چنين معلوم نمىشود كه حضرت اجلّ از انتساب شما با انگليسىها كراهتى داشته باشند ، چراكه از مرقومات سركار مشعر بر اين كه حضراتى كه خواسته بودند علاوه بر ماليات ، گمرك داده ، به رياست منصوب شوند ، ايشان قبول نكردهاند . دليل واضحى است بر تعصّبات خاطر ايشان نسبت به سركار عالى .
[ اين نامه تاريخ ندارد ولى احتمالا مربوط به جمادى الثّانى 1305 است . ]
مراسلات طهران ( فارسى ) — صفحة 82
مساهمون: منصوره اتحاديه (نظام مافی)
ص٨٢