در شعبان و رمضان ، امر داخلهء طهران اغتشاش كلى دارد . پول ناياب است .
وزرا تكليف خود را نمىدانند و هيچ كدام خود را در امر خود باقى نمىدانند .
عين الدوله وزير داخله معنى صدارت را دارد . اما لفظش را ندارد . مردم از او مىترسند .
اما به وجود او ميل ندارند .
شاه ، در قم ، هروقت به حرم [ مى ] رفت از دو طرف عبورش تجير مىكشيدند . از ميان تجير مىرفت . گفتند اين سفر به شاه خوش نگذشت . در راه هم دستش به قانون معمول درد گرفت .
در ماه رمضان المبارك ، آقا نجفى مجتهد ، در مسجد آقا سيد عزيز اللّه ، در طهران امامت مىكند و خود بعد به منبر مىرود . تمام مسجد مملو از جمعيت است . با كمال بىترسى هرچه بخواهد مىگويد و از دولت پروا ندارد . اجزاى دولت از وى كمال ترس را دارند . احتمال مىرود كه آخر هم بلوايى در طهران به واسطهء او راه بيفتد و احدى هم جلوگيرى نمىتواند بكند . حكمش در طهران بلكه در ايران نافذ است . آقا نجفى و برادرش در آخر شعبان به خدمت شاه رفتند . كمال مهربانى را به ايشان نمود .
دولت ايران خيال داشت كه تمام معادن ايران را به انگليسها بدهد و مبالغى گزاف پول از آنها بگيرد . از قرار معلوم سر نگرفت و روسها مانع مىباشند .
در ماه رمضان المبارك ، از نجف اشرف ، نسخههاى متعددهء مطبوع به طهران رسيده است و آن نسخهء تكفير ميرزا على اصغر خان امين السلطان اتابيك اعظم را حامل است . به اين مضمون كه اشاعهء كفر و رواج مذهب بابيه و تسلط فرنگىها در ايران به واسطهء وجود اتابيك است . از اين جهت او كافر و زنديق است و ما علما حكم به تكفير او نموديم و چهار نفر علماى معتبر آنجا از اين قرار امضاء نمودهاند : آقاى حاجى ميرزا حسين بن حاجى ميرزا خليل مجتهد . آقاى فاضل شربيانى مجتهد . جناب فاضل مماقانى . جناب شيخ محمد كاظم مجتهد . تمام اين علما رساله دارند و مردم ايران مقلد ايشان مىباشند .
مىگويند سبب اين تكفير جمعى از معاندين اتابيك كه در طهران هستند شدهاند . تاريخ اين تكفيرنامه ماه جمادى الاولى است .
در عشر دوم رمضان ، ميرزا رضاى بيان الملك مستوفى شيرازى كه عمرش از هشتاد
مرآت الوقايع مظفرى ( فارسى ) — صفحة 681
مساهمون: عبد الحسين خان ملك المؤرخين ( لسان السلطنه )
ص٦٨١