1324 / 1906 محمد جمالل بن عمر على سيف دين دوم
1342 / 1924 احمد تاج دين بن محمد جمالل عالم
1369 / 1950 دختر احمد تاج دين « 1 »
( * * ) 1369 / 1950 سر عمر على سيف دين سوم ابن محمد جالل عالم
( * * ) 1387 / 1967 سر حسنل بلقيه « 2 » بن عمر على سيف دين
برونى ، بر كرانهء شمالى بورنئو ، يكى از سلطاننشينهاى مستقر قديمى است كه تا امروز به صورت دولت برونئى باقى مانده است . حدس زده مىشود كه مهاجران زمنيلاد جنوبشرقى آسيا ، در گذشتهاى دور مانند قرن هفتم ميلادى آن را بنيان گذاشتهاند ، زيرا اين روشن است كه ميان آن و چين دادوستد بازرگانى وجود داشته است . عقيدهء رسمى دولت برونئى امروز بر آن است كه سلطنت برونئى هميشه مسلمان بوده است و شجرهنامههاى رسمى و دانش عرفى تاريخ نخستين حكمرانان مسلمان را در قرن چهاردهم يا اوايل قرن پانزدهم قرار مىدهند . در واقع ، در هنگامى كه دين اسلام به طور مسلم و در سواحل شمالى بورنئو از زمانى قديم ، در نتيجهء تماسهاى بازرگانى با مالايسيا ، سوماترا و غيره استقرار پيدا كرده بود ، شواهدى در دست است كه سلطانهاى برونئى احتمالا هنوز تا اوايل قرن شانزدهم از بغانىگرى بومى به دين اسلام نگرويده بودند . گاهشمارى سلاطين مسلمان را كه ما در بالا آوردهايم اساسا همان است كه رابرت نيكول آورده و مىتوان آن را گاهشمارى « كوتاهتر » دانست ، اما چنانكه در بالا ذكر كرديم تاريخنگارى رسمى برونئى جانبدار گاهشمارى طولانىترى است كه قدمت سلسله سلاطين برونئى را 100 تا 150 سال دور تر مىبرد . باوجوداين ، نكته اصلى اين است كه تنها در قرن هيجدهم است كه گاهشمارى كم و بيش صورت يقينى به خود مىگيرد .
نخستين سلاطين برونئى آن را مركز يك امپراتورى بزرگ كردند كه بيشتر خود بورنئو ، سلب ( سلاوسى جديد ) و مجمع الجزاير سولو و حتى جنوب فيلپين را در بر مىگرفت . دريانوردان و سياحان اسپانيايى و پرتغالى نخست با اين امپراتورى در آبهاى جنوبشرقى آسيا روبهرو شدند . گزارشها و روايات آنها ، از سفر اكتشافى ماژلان به اين سو ، همه منابع و مآخذ اصلى براى تاريخ گاهشمارى سلطنت برونئى است و بايد روايات بومى را در مقابله با آنها بررسى كرد و صحتوسقم آنها را آزمود . پس از آن ، بر
هامش
( 1 ) . تاج الدين
( 2 ) . حسن البلقيه يا حسن البولقيه يا حسن البولكياه