779 / 1377 محمّد متوكل اوّل ، نوبت دوّم حكمرانى
785 / 1383 عمر بن واثق اوّل ، ابو حص واثق دوّم
791 / 1389 محمّد متوكل اوّل ، نوبت سوّم حكمرانى
808 / 1406 عباس يا يعقوب بن متوكل اوّل ، ابو الفضل مستعين ( نيز در 815 / 1412 به عنوان سلطان اعلام شد . بنگريد به صفحات بعد ، شمارهء 2 / 31 )
816 / 1414 داود بن متوكل اوّل ، ابو الفتح معتضد دوّم
845 / 1441 سليمان بن متوكل اوّل ، ابو ربيعه مستكفى دوّم
855 / 1451 حمزة بن متوكل اوّل ، ابو بكر قائم
859 / 1455 يوسف بن متوكل اوّل ، ابو المحاسن مستنجد
884 / 1479 عبد العزيز بن مستعين ، ابو العزّ متوكل دوّم
903 / 1497 يعقوب بن متوكل دوّم ، ابو الصبر مستمسك ، نوبت اوّل حكمرانى
914 / 1508 متوكل سوّم ابن مستمسك ، نوبت اوّل حكمرانى
922 / 1516 يعقوب مستمسك ، نوبت دوّم حكمرانى
923 / 1517 متوكل سوّم ، نوبت دوّم حكمرانى ، در استانبول درگذشت
923 / 1517 عثمانىها مصر را فتح كردند
عباسيان مسند خلافت را از راهى كه مىتوان آن را از جنبهاى نزاع قدرت ميان خاندانهاى رقيب مكّى بشمار آورد ، به دست آوردند . زيرا آنها از خاندان عموى پيغمبر ، عباس و از طايفه بنى هاشم بودند و به خاطر داشتن چنين تبارى توانستند دعوى مشروعيت خود را به طبقات دينى اهل سنت بقبولانند ، حال آنكه امويان از چنين مشروعيتى برخوردار نبودند . بااينهمه ، در نخستين قرن به قدرت رسيدن خود ، عباسيان مجبور به معارضه و مقابله با طغيانهاى پىدرپى علويان ، يعنى اعقاب فرزندان على بن ابيطالب ، حسن و حسين ( ع ) ، نوههاى پيامبر اسلام شدند زيرا كه طرفداران آنها كه شيعه خوانده مىشدند پيشوايان خود را سزاوارتر و محقتر از ديگران به خلافت و امامت مىدانستند و اين دعوى مبتنى بر اين انديشه بود كه پيامبر با تأييد خداوند ، نص امامت و خلافت به نام على كرده است . مدافعهگران عباسى در دفاع از خويش مىگفتند كه نسب از طريق اولاد ذكور بر نسب از طريق اولاد اناث برترى دارد و غرضشان آن بود كه علويان نسب از پيغمبر از طريق فاطمه ( س ) دختر پيامبر مىبرند . خود خلفاى عباسى
سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى ) — صفحة 45
مساهمون: كليفورد ادموند باسورث
ص٤٥