روابط قرهمانيان با عثمانيها بناچار بسامان نبود و پس از آنكه علاء الدين بن خليل به دست بايزيد شكست خورد و كشته شد ، سرزمين آنها به دست عثمانيها افتاد . اما تيمور آن را مسترد داشت و پس از آنكه قلمرو بنى گرميان در شمالغربى آناطوليا در 832 / 1428 ، و سرزمينهاى بنى جاندار يا بنى اسفنديار در سواحل درياى سياه در 866 / 1462 ( بنگريد به شماره 116 و 121 ) ضميمهء امپراتورى عثمانى شدند ، قرهمانيان جدىترين رقيبان عثمانيها براى تسلط بر آناطوليا بودند . آخرين حكمران بزرگ قرهمانى ، تاج الدين ابراهيم دوم ، به جرگهء قدرتهاى مديترانهاى ، چه مسيحى و چه مسلمان ، كه مخالف توسعهطلبى دولت عثمانى بودند ، درآمد و نيز دستگاه پاپ و همسايگان شرقى چون اوزون حسن آققوينلو ( بنگريد به شمارهء 146 ) خواستار اتحاد « قرهمان بزرگ » شدند ، و بعد از يك شاهزاده عثمانى مدعى سلطنت به نام جم پشتيبانى كردند . اما مشاجرات و منازعات داخلى باعث مداخلهء عثمانيها شد ، و هدف سلطان محمد دوم از اين مداخله جذب سرزمينهاى قرهمانيان بود و اين هدف سرانجام تا 880 / 1475 تحقق يافت و سلسله قرهمانى از ميان رفت . بايد يادآور شويم كه از 692 / 1298 به اين سو ، شاخهاى از قرهمانيان ، بندر الانيه يا علائيه را در ضبط خود داشتند ( بنگريد به شمارهء 114 ) .
كتابشناسى
- لين - پول ، 184 ؛ خليل ادهم ، 296 - 302 ؛ زامباور ، 158 ، 160 .
- دائرة المعارف اسلام ، ويرايش دوم ، « قرهمانيان يا قرهمان اوغوللرى » ( ف سومر ) ؛ دائرة المعارف اسلام تركى ، « قرهمانليلر » ( م . چ . شهاب الدين تكينداج ) .
- كلود كائن ، تركيه پيش از عثمانيها .
- I . H . Uzuncarsili , Anadolu beylikleri , 1 - 38 .