« نارسس » خواندهاند . وى در آغاز سلطنت ، با برادر خود هرمزد اختلاف و نزاع داشت ، ولى سرانجام برادر را شكست داد و چون مدعى ديگرى براى سلطنت وجود نداشت ، از اين بابت با نگرانى و مشكلى روبهرو نگرديد . در دوران پادشاهى وى اختلافات ايران و روم بر سر ارمنستان شدت گرفت .
نرشخى
ابو بكر محمد بن جعفر نرشخى از مورخان قرن چهارم هجرى است كه بنابر قول « سمعانى » در سال 286 ه . ق . به دنيا آمده و در سال 347 ه . ق . درگذشته است . نرشخى تاريخ بخارا را به نام نصر سامانى ( 331 - 343 ه . ق . ) تأليف كرد .
تاريخ بخارا مشتمل است بر اطلاعات پرارزشى در باب بخارا و چگونگى فتح آن توسط مسلمانان ، و نيز احوال بخارا قبل از سلسلهء سامانى . آنچه در اين كتاب حائز اهميت است آن است كه بعد از انقراض سلسلهء سامانيان به علت عدم توجه امراى ملوك خانيه ماوراءالنهر نسبت به پيشرفت امور علمى و ادبى ، اهالى اين ناحيه به ويژه ساكنين بخارا كه روزى يكى از بزرگترين مراكز علم و ادب بود رغبت چندانى در كسب علم و دانش از خود نشان نمىدادند .
نزاريه : - اسماعيليه
نزول اجلال
اصطلاحى كه در موقع حركت و مسافرت فرمانروايان مغول ، مردم روستايى و شهرى وظيفه داشتند كه براى آنها و همراهانشان محل سكونت و استراحت فراهم كنند .
نسطورى
پيروان نسطوريوس را نسطورى گويند .
نسطوريوس اسقف قسطنطنيه ( 428 - 431 م . ) بر خلاف اسقفان اسكندريه كه به ربانيت عيسى اعتقاد داشتند معتقد بود كه عيسى انسان است ، از مادر زاده شده و توحيد ربانيت و انسانيت در وجود عيسى چون وحدت و وصلت زن و مرد پس از ازدواج است ، يعنى دو طبيعت جدا در جسمى واحد . نسطويوس به خاطر اين اعتقاد در شوراى افز
( Ephese )
( 431 م . ) تكفير و به صحراى ليبى تبعيد شد .
پيروان او در هند ايران ، مغولستان ، چين و عربستان پراكنده شدند و كيش نسطورى در اين نواحى قوت گرفت .
نسقچىباشى
در عصر صفوى صاحبمنصب مأمور اجراى صرف ، تنظيم فهرست قيمتها و مسكوكات قلب در عصر قاجاريه رياست مير غضبان را عهدهدار بوده است .
نسا
اصلىترين پايتخت پارتيان شهر « نسا » كه براساس مدارك به دست آمده منطقهء وسيعى از ويرانههاى شمال غربى عشقآباد كه در واقع كانون و مركز « پارتيا » حتى قبل از اينكه سلسلهء اشكانى به قدرت برسد ، بوده است .
نصر بن احمد
از حكمرانان سامانى ( 301 - 331 ه . ) فرزند احمد بن اسماعيل ، در آن هنگام كه هشت سال داشت