به شكل چهارگوشى ساخته مىشد و با شنجرف و مركب سرخ روى نامهها و « يرليغها » ( فرمانها ) مىزدند .
2 - نوعى از ديوانات بود كه ظاهرا در تداول ديوانى اواخر دورهء ايلخانان رواج داشته و اين اصطلاح همان آل تمغا بوده كه توسعا به فرمانى خاص كه با همان مهر ممهور مىشده اطلاق گرديده است . اين نوع فرمان در تأييد و تأكيد فرمانهاى قبلى و ظاهرا هنگامى صادر مىشده كه فرمان قبلى اجرا نشده بوده است .
آلتونتاش
حاجب ابو سعيد ( نام ديگر او هارون ) . آلتونتاش غلام تركى بود كه بعدا سردار سبكتكين غزنوى و دو جانشين او ، و نيز والى خوارزم گرديد . وى در زمان سبكتكين به مقام حاجب بزرگ كه عاليترين مقام در ميان حاجبان بود نايل آمد . پس از فتح خوارزم با لقب خوارزمشاه به حكومت آنجا منصوب و تا زمان مرگ خود در سال 423 ه . اين مقام را حفظ كرد .
آلتين تپه
( Altin Tepe )
مكان تاريخى واقع در 20 كيلومترى مشرق از زنجان كه در آنجا آثارى از دوران اورارتو پيدا شده .
آل جستان : - جستانيان
آل جلاير - امراى ايلكانى : - جلايريان
آل جنفه : - غسانيان
آل خاقان : - آل افراسياب
آل خاقان : - ايلك خانيان
آل خجند
طايفهاى كه نسب خود را به « مهلب ابن ابى صفره » سردار مشهور اموى مىرسانند و اصلا در خجند از شهرهاى ماوراء النهر مىزيستهاند كه بعدا به اصفهان آمده و جمال الدين عبد الرزاق اصفهانى در دربار صدر الدين خجندى مىزيسته و مداح او بوده .
« صدر الدين عبد اللطيف بن محمد » از رؤساى آل خجند و هم از فضلا و ادباى ايران كه در سال 580 ه . ق . وفات يافت .
آل دابويه : - دابويه
آل زنگى
سلسلهء امراى مستقل تركنژاد كه از 521 تا حدود 648 ه . ق . در موصل و سنجار و جزيره و شام به نام اتابكان موصل ، اتابكان سنجار و اتابكان شام حكومت كردهاند . چون همهء آنها از اولاد عماد الدين زنگى ، اتابك موصل ، بودند به نام آل زنگى يا امراى زنگى موسوم مىشدند .
آل زيار
دولت زياريان در اوايل قرن چهارم هجرى به دست مرد آويج در مغرب متصرفات سامانيان تشكيل يافت .
مرد آويج ، از سرداران اسفار بن شيرويه بود كه بر وى شوريد و سپاه وى را در سال 315 در قزوين شكست داد . اسفار كشته شد و مردآويج خود را سلطان خواند .
از اين خاندان كه همگى ايراندوست و پيرو آيين تشيع و درصدد برانداختن حكومت و سلسلهء خلفاى عباسى