اثر كه بر چهرهء منوّر و جبين نورپرور هريك از اهالى آن معسكر آثار
« نَصْرٌ مِنَ اللَّهِ وَ فَتْحٌ قَرِيبٌ »
« 1 » فيضگستر بود قرار يافت ، هريك از جارچيان جهت اتّصال اين خبر به جانبى از جوانب اردوى همايون شتافت .
مثنوى
كه نافذ شد از اوج اقبال و جاه * دگر باره حكم شه دينپناه
كه اعيان اين جمع كشورگشاى * به تعداد لشكر گمارند راى
مشخص نمايند كز نيك و بد * چه باشد غلامان شه را عدد
و چون امراى حميده خصال حكم واجب الامتثال شاه دينپناه را از محض يقظه و انتباه قبول فرمودند و به شمارهء موكب كواكب مراتب اشتغال نمودند ، خرد و كلان لشكر سيصد نفر بودند . يمكن بعضى از سسترايان آن گروه پرشكوه را [ 111 ] قلّت لشكر از ممرّ خيال در محل خطر انداخته باشد و خاطرش را ضعف جبلّى كه بر مقتضاى
« وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً »
« 2 » كه اقتضاى فطرت بشر است مشوّش ساخته غافل از آنكه چون عنايت بىغايت الهى به تربيت و رعايت صاحبهدايت با درايتى توجّه نمايد ، اندك لشكرش بسيار و اعداد اعدادش اگرچه سيصد باشد به اندك زمانى يكى در هزار آيد .
مثنوى
مپندار عقلت اگر رهبرست * كه نصرت به بسيارى لشكرست
در اوّل كه دين نبى شد عيان * ز كم لشكرى مى نبودش زيان
بلى بود اگر اندكى در حجاب * ولى بر جهان تافت چون آفتاب
به هركس كه روى آرى از اعتقاد * در آن يك سر مو تزلزل مباد
بعد از آن ايلچيان مباركقدم به جانب مخلصان راسخدم به اطراف و اكناف عالم ارسال فرمود و رايات خجستهآيات كه مهچهء هريك پنجه بر روى ماه و طپانچه بر
هامش
( 1 ) . صف ( 61 ) آيهء 13 . « نصرتى است از جانب خداوند و فتحى نزديك » .
( 2 ) . نساء ( 4 ) آيهء 28 . « آدمى ناتوان آفريده شده است » .