فارس و از جنوب به دريا و نواحى دشتستان ، در جلگاء خالى از تلال و وهادى افتاده ، كشت و زرع آن ، گندم و جو ديمى است در قديم نخلستانهاى ديمى فراوان داشته ، اكنون براى نمونه يافت نشود و چنان كه در گفتار اول اين فارسنامه نگاشته گرديد ، در سال 1178 نواب كريم خان زند در وقت عبور از شوشتر و فلاحى چون به ناحيه زيدون رسيد ، اهالى ناحيه ليراوى سر از اطاعت كشيده در ماهور ميلاتى متفرق شدند و نواب كريم خان جماعتى را براى تنبيه آنها ، مأمور فرموده ، جماعتى را كشتند و جماعتى را به اسيرى در كنار رودخانه خير آباد ، 4 فرسخ مشرقى بهبهان وارد اردو ساختند و نواب معزى اليه ، حكم به قتل آنها نمود و كله مناره از سرهاى جماعت ليراوى بر پا كردند .
و قصبه اين ناحيه به قاعده بايد بندر ديلم را قرار دهند كه در كنارهء اين جلگا افتاده و دهات ليراوى در اطراف نزديك اوست ليكن چون چندين سال بندر ديلم را از توابع بندر بوشهر قرار داده بودند ، با آنكه 25 فرسخ دريا ميانه اين دو بندر است ، در آن زمان قصبه ليراوى را قريه « احمد حسين » نمودند و در سال 1282 كه بندر ديلم از مضافات بندر بوشهر مفروز گشته ، ضميمه كوهگيلويه گرديد ، باز به قاعدهء سابق كلانتر ليراوى در قريه احمد حسين و كلانتر بندر ديلم ، در ديلم قرار گرفتند و در جلگاء ليراوى آهو بيشتر از جاهاى ديگر فارس يافت شود و در فصل تابستان و پائيز ، حيوانات ديگر وحشى در اين ناحيه براى نبودن آب شيرين يافت نشود و آب دريا را جز آهو نتواند خورد و در فصل زمستان هوبره و باقرى قرا « 1 » فراوان بيابند .
و كلانتر اين ناحيه قايد حسن پسر قايد شاه قلى ليراوى است و اين ناحيه مشتمل است بر 33 قريه آباد :
ابو الفتح : فرسخى ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
احمد حسين : قصبه اين ناحيه ، 18 فرسخ از بهبهان دور افتاده است .
اسفنديار : 2 فرسخ بيشتر شمالى « احمد حسين » است .
امام حسن : 3 فرسخ و نيم بيشتر ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
بابا حسنى سفلى : 4 فرسخ و نيم ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
بابا حسنى عليا : 4 فرسخ و نيم كمتر ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
بازيدى : 3 فرسخ شمالى « احمد حسين » است .
بس انبار : 4 فرسخ و نيم شمال « احمد حسين » است .
بندر ديلم : 9 فرسخ جنوبى بهبهان و نه فرسخ شمالى « احمد حسين » افتاده ، بندر آبادى است ، خانهها از خشت خام و چوب ساخته ، مردمش سوداگرانند .
بنه احمد : 5 فرسخ و نيم ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
بنه خاطر : 8 فرسخ بيشتر ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
بنه سماعيل : 7 فرسخ و نيم ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
بنه سنان : 4 فرسخ ميانه شمال و مغرب « احمد حسين » است .
هامش
( 1 ) . باقرى قرا : مرغى است وحشى و صحرائى و بيشتر در خارزارها به سر برد . سيه سينه ، سبرى ، باقرقره ، باقريقره ( دهخدا ) .
باقريقره : ( اسم تركى ) .