مجتهدين كربلاى معلى به حضور مبارك شهريار معدلت شعار رسيدند و روز هفتم « 1 » به جانب كربلا نهضت فرموده ، عصر اين روز از دروازه موسوم به دروازهء نجف وارد بلدهء كربلا شدند و اعليحضرت شاهنشاه اسلاميان پناه از درب صحن مقدس ، پياده گشته ، با كمال خضوع و خشوع به نزديك روضه مطهره حسينيه على صاحبها الف ثناء و تحيه شده ، قطرات اشك از تذكر مصيبتهاى وارده بر اهل بيت عصمت طاهره از چشم مبارك شاهنشاهى جارى گرديد ، پس به لوازم آداب زيارت پرداختند و بعد از فراغت از زيارت به جانب بقعهء منوره حضرت عباس ( رض ) رفتند و روز دوازدهم « 2 » اين ماه موكب همايون به عزم زيارت آستانه مباركه علويه على صاحبها الف صلوات و تحيه نهضت فرموده ، روز سيزدهم « 3 » وارد خارج نجف اشرف شدند و شرح اين ورود در كتاب سفرنامه شاهنشاهى به اين عبارت مرقوم است « 4 » : « چون نزديك به دروازه نجف اشرف شديم از كالسكه پياده گشتيم با همه نوكرها و پاشايان پياده رفتيم تا وارد نجف اشرف شديم ، گوش جانم نداى :
إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً
« 5 » را مىشنيد و زبان دلم
رَبِّ أَدْخِلْنِي مُدْخَلَ صِدْقٍ
« 6 » مىسرود كه اين خاك پاك و ارض مقدس را بايد از عرش خدا جزوى و از جنت موعود آيتى شمرد كه وطن جان و منزل دل است ، روح و راحتى را ملاحظه كردم كه در طاقت بيان نيست » ، پس با نيتى پاك تقبيل آستانه و درگاه مولى الموالى امير مؤمنان را نمودند و بعد از اداى لوازم زيارت از روضهء مقدسه بر سر مقبرهء شاهنشاه رضوان جايگاه ، سلطان سعيد ، آقا محمد شاه شهيد « 7 » ، طابثراه توجه فرموده ، اداى فاتحه را نمودند ، پس پياده تا دروازه تشريففرما شدند و روز چهاردهم اين ماه ، منزل اردوى اعلى را در كنار درياى نجف قرار دادند « 8 » و روز پانزدهم اين ماه ، اعلىحضرت شهريارى قبر جناب مسلم ابن عقيل و ساير قبور بزرگان دين را زيارت نموده عود به منزل فرمودند و روز نوزدهم اين ماه اعليحضرت شاهنشاه خلد اللّه ملكه ، لوازم زيارت وداع آستانه مباركه را به عمل آورده ، به جانب كربلاى معلى ، نهضت فرموده « 9 » ، روز بيستم وارد شدند و سه روز اقامت نمودند « 10 » و روز بيست و چهارم به عزم بغداد روانه شدند و روز بيست و هفتم « 11 » به زيارت آستانه مباركه كاظميين ( ع ) مشرف گشتند و روز دويم ماه شوال « 12 » به عزم قصبه سرمنرآى انتهاض فرمودند و روز ششم « 13 » وارد قصبه سرمنرآى شده به لوازم زيارت آستانه مباركه عسكريين ( ع ) پرداختند و روز هشتم « 14 »
هامش
( 1 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 134 .
( 2 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 147 .
( 3 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 149 .
( 4 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 151 . در خصوص اين سفر رجوع شود به خاطرات سياسى امين الدوله ، ص 26 .
( 5 ) . قسمتى از آيه 12 سوره طه : ( . . . اكنون در وادى مقدس پا نهادى ) .
( 6 ) . قسمتى از آيه 80 ، سورهء اسراء : ( خداوندا مرا به قدم صدق داخل و به قدم صدق خارج گردان ) .
( 7 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 153 .
( 8 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 154 .
( 9 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 169 .
( 10 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 170 تا 175 .
( 11 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 181 .
( 12 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 188 .
( 13 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 197 .
( 14 ) . سفرنامه ناصر الدين شاه به كربلا و نجف ، ص 203 .