علاقهاى يدرك و لا يوصف داشته است ، كمر همت بربست و با بضاعتى مزجاة ، چند سالى از عمر خويش را صرف تصحيح و تنظيم فارسنامه ناصرى نمود و كتاب را به صورتى كه خوانندگان ارجمند ، اينك در پيش رو دارند ، به ارباب علم و ادب ، تقديم كرد تا كه قبول افتد و چه در نظر آيد .
آنچه درباره اين چاپ جديد از فارسنامه ناصرى گفتنى است بشرح زير است :
1 - اساس كار ما در چاپ جديد ، چاپ اول فارسنامه ناصرى است كه در زمان حيات مؤلف و زير نظر وى ، صورت گرفته است و از روى نسخهاى است كه گفتار اول آن به خط ميرزا محمد خان منشى در سال 1312 و گفتار دوم آن به خط عبد الرحيم بن محمد على فيروزكوهى در سال 1313 به تحرير درآمده و در چاپ افست رشديه به زيور طبع آراسته شده است . اما با كمال تأسف ، ميرزا حسن فسائى در اين زمان به ضعف بينائى دچار شده بود و قادر به اصلاح كار خطاطان نبود و در نتيجه چاپ نخستين كتاب ، با اغلاط فراوان همراه شد و در چاپهاى بعدى نيز ، غلطنامهاى بر كتاب افزوده نشد . ما اين اغلاط را حتى المقدور رفع كرديم و صورت اصلى را در پاورقى ، نشان داديم .
2 - املاء بعضى از كلمات را كه در روزگار مؤلف غلط پنداشته نمىشد ، اما امروزه به تحقيق جزو اغلاط املائى است اصلاح كرديم ، منتهى در اين مورد اكثرا سعى كرديم نظر به وضوح مطلب فقط يك بار به اين امر در حاشيه اشاره كنيم .
3 - حتى الامكان منابع تاريخى و جغرافيائى و مآخذ اشارات علمى و ادبى كتاب را با توجه به اشارات مؤلف يا به قرينه ، مشخص كرديم و در حاشيههاى كتاب نشان داديم و در اين مورد بعضى اطلاعات اضافى و توضيحى را در حواشى كتاب افزوديم و به همين جهت از بعضى اطلاعات معاصرين سود برديم و تنها به آثار قدما ، اكتفا نكرديم .
4 - بعضى از لغات و جملات و اشعار عربى را توضيح داديم و سرايندگان اشعار يا مآخذ ضرب المثلها و اقوال را ، حتى الامكان معرفى كرديم .
5 - بعضى از اشتباهات لفظى يا تاريخى و جغرافيائى كتاب را در متن اصلاح كرديم و در حاشيه صورت اصلى را مشخص ساختيم .
6 - آيات قرآنى مندرج در متن را با ذكر شمارهء سوره و آيه در حاشيه مشخص كرديم و ترجمه آن را بر حسب ترجمههاى معتبر ضبط كرديم .
7 - تفاوتهاى متن را با متون تاريخى يا ادبى ، در حاشيه مشخص ساختيم .
8 - بعضى مطالب را كه خطاطان در ضمن تحرير كتاب از قلم انداخته و سپس در حاشيه ضبط كرده بودند وارد متن كرديم .
9 - جاى بعضى مطالب را خود مؤلف خالى گذاشته بود كه ما براى حفظ اصالت متن ، آن را به همان صورت در متن جديد آورديم اما گاهى نيز در حاشيه توضيحاتى براى اين موارد ارائه كرديم .
10 - بعضى از جملات ناقص را كه با فعلى تمام يا ربطى معنى كامل مىيافت ، با گذاشتن آن كلمات در داخل قلاب : [ ] كامل كرديم .
11 - در گفتار اول كتاب ، سعى شد تا سالها به سر سطر منتقل شود و در عين حفظ اصالت
فارسنامه ناصرى ( فارسى ) — صفحة 10
مساهمون: ميرزا حسن حسينى فسايى
ص١٠