منابع فارسنامه نيز از اين كتاب سخن راندهايم .
4 . شد الازار فى حط الاوزار عن زوار اهل المزار :
از معين الدين ابو القاسم جنيد بن محمود است كه در سال 791 تأليف شده و موضوع آن مزارات شيراز و شرح حال گروهى از علما و عرفا و فقها و محدثانى است كه در شيراز و گورستانها و بقاع مختلف اين شهر مدفونند . اين كتاب بكوشش مرحوم قزوينى و عباس اقبال در سال 1328 در 622 صفحه به چاپ رسيده است در همين كتاب است كه از كتابهاى زير درباره فارس و شيراز نشان مىيابيم :
1 . تاريخ شيراز : ابو القاسم هبة الدين عبد الوارث بن على بن احمد شيرازى .
2 . تاريخ فارس : محمد بن عبد العزيز شيرازى .
3 . تاريخ مشايخ فارس : صائن الدين حسين بن محمد سليمان .
4 . مشيخه فارس : از ابو الحسن على بن محمد ديلمى .
5 . طبقات اهل شيراز : ابو عبد اللّه قصار .
( 5 ) آثار جعفرى :
از ميرزا جعفر حقايقنگار خورموجى در حالات مملكت فارس كه بعدا در سال 1296 آن را مفصلتر كرده و حقايق الاخبار ناميده است .
( 6 ) حقايق الاخبار
ر ك : به آثار جعفرى .
( 7 ) روزنامه ميرزا محمد كلانتر فارس :
« . . . اين كتاب كه در حقيقت روزنامه زندگى ميرزا محمد كلانتر است مشتمل بر وقايع سالهاى 1142 تا 1200 هجرى است و اين دوره مقارن است با تمام مدت سلطنت افشاريه و قسمت اعظم سلطنت زنديه و چون در قسمتى از اين سنوات خال بزرگ مؤلف ، ميرزا محمد حسين شريفى و پس از وى خود او كلانتر فارس بودهاند وقايعى كه در اين ايام در فارس اتفاق افتاده است و مؤلف به رأى العين ديده يا از معاصرين شنيده ، در روزنامه خود ثبت كرده است ، همين نكته ، اعتماد خواننده را به صحت آنها بيشتر مىكند و بر اهميت كتاب مىافزايد مطالبى را كه مؤلف در روزنامه خود آورده ، غالبا بكر است و در هيچ كتاب ديگرى نمىتوان يافت مخصوصا آنچه به زنديه و كشمكشهاى خانه - برانداز ايشان راجع است به كلى تازگى دارد و در همين دورههاست كه خود مؤلف به علت داشتن سمت كلانترى فارس مركز مهم امراى زند و مشاغل ديگر در دستگاه ايشان از رجال مهم دولت زنديه محسوب مىشده و كم و بيش خود او نيز در بعضى از جريانات كار ايشان دخيل بوده است » « 1 » چاپ اول و دوم اين كتاب در تهران به كوشش استاد فقيد عباس اقبال آشتيانى به انجام رسيده است .
( 8 ) تاريخ گيتىگشا در تاريخ زنديه :
اين تاريخ بدان جهت كه تمام وقايع آن كم و بيش از فارس نشأت مىگيرد يا در فارس جريان مىيابد با فارس ارتباطى استوار دارد مرحوم سعيد نفيسى درباره اين كتاب مىنويسد « 2 » : تاريخ گيتىگشا تأليف ميرزا محمد صادق نامى دبير و نويسنده معروف و تواناى نيمه دوم قرن دوازدهم است و از آغاز تاريخ تا حوادث بيست و يكم محرم 1200 را دربرمىگيرد و از آنجا كه عمر نويسنده به اتمام آن وفا نمىكند دو ذيل بر آن نوشته مىشود :
نخست : ذيل ميرزا عبد الكريم بن على رضا الشريف شيرازى كه تا حوادث اواسط پادشاهى
هامش
( 1 ) . عباس اقبال آشتيانى ، روزنامه ميرزا محمد كلانتر ، ص 1 .
( 2 ) . تاريخ گيتىگشا ، ميرزا محمد صادق موسوى نامى ، به اهتمام سعيد نفيسى ، و تحرير و تحشيه دكتر بيات ، ص 12 .