از جمله شهورى « 1 » كه در فوق تفصيل يافته دو مملكت عظيم آن بردسير هوا « 2 » بوده كه هر ولايتى چندين ولايت تابعه داشته كه توابع هر ولايت بدين موجب است كه حال تمامى آن شهرها خراب و باير ، و منحصر است بر شهر گواشير ، و شهر بم كه به ولايت اربعه « 3 » [
b
3 ] شهرت يافته ، و تفصيل بلوكات تابعه مملكت مزبوره بدين موجب است . « 4 »
و قبل از اين در ايام قديم ، در تصرف يسع ملوك آل [ الياس ؟ ] « 5 » و سلجوق و قاوردى و ملك دينار - كه حال بلوك بن فهل « 6 » از نسل او باقى ماندهاند - و سابق على و ملك زوزنى و عز الدين [
a
4 ] فارسى و براق حاجب بود - مشهور به دار الملك گواشير ، و در حينى كه چنگيز خان بر كرمان مسلط گرديد و تسخير نمود ، « 7 » چندين سال در تصرف او بود ، و بعد از آنكه از چنگيز خان به هلاكو خان نوادهء او منتقل شد ، به تقريب اينكه از حاكم و اهل كرمان خيانت و بىاطاعتى به ظهور رسيده ، آمده مدت سه سال قلعه كرمان را محاصره ، و بعد از آنكه تسلط بر تسخير آن يافت ، شهر
هامش
( 1 ) - چنان مىنمايد كه مؤلف شهور را جمع شهر به كار برده است . شهر عربى به معنى ماه و جمع آن شهور است ، ولى شهر فارسى جمع عربى ندارد و به شهرها جمع بسته مىشود .
( 2 ) - بردسير هوا ، مؤلف كلمه بردسير را به معنى سردسير و جاى سرد به كار برده ، و چون آبادى بردسير كرمان نسبة هواى خنك دارد ، اين نكته را شمول عام توصيف آبوهوا شناخته ، و حال آنكه تركيب بردسير غير از آن است و به احتمال قريب به يقين اصل آن وه اردشير بوده كه بهر سير و بردسير شده است .
( 3 ) - ولايات اربعه عبارتند از بم و جيرفت و بمپور و نرماشير .
( 4 ) - در اينجا قريب يك صفحه سفيد گذاشته شده و ظاهرا مؤلف مىخواسته فهرست دهات و قصبات را بنويسد .
( 5 ) - يسع پسر ابو على الياس بوده ( تاريخ كرمان ، ص 324 ) .
( 6 ) - بن فهل ، صورت قديم آبادى بمپور است . وزيرى مىنويسد طايفه رئيسى كه حدود نرماشير سكونت دارند از احفاد غزها و ملك دينار غز هستند .
( 7 ) - چنگيز خان هرگز به كرمان نرسيد ، بچههاى خوارزمشاه مدتى آنجا بودند و به دست براق حاجب از ميان رفتند و دولت قراختائى تشكيل شد كه البته با مغولان ميانه خوب داشت .
رجوع شود به تاريخ شاهى قراختائيان مصحح نگارنده .