الف - برآمدن افشار
كرمان و سقوط اصفهان
موجب خوشحالى نگارنده اين است كه سه چهار تا از منابع دستاول پايان صفوى ، در كرمان و توسط كرمانىها نوشته شده است - و اين هم البته عجيب نبايد تلقى شود به دليل اينكه همانطور كه من در جاى ديگر گفتهام ، « كرمان در حكم پاشنه آشيل و چشم اسفنديار » حكومت صفويه بوده است ، و سقوط اصفهان در واقع از طريق كرمان ، و بلافاصله بعد از سقوط كرمان صورتپذير شده است ، پس طبيعى است اگر كسانى در اين بحبوحه از زمان به نگارش حوادث دست يازيده باشند .
كتاب اول را كه مير محمد سعيد مشيزى ، منشى حكام صفوى كرمان نوشته بود - نگارنده - تحت عنوان « تذكره صفويه كرمان » - چند سال پيش توسط مؤسسه علمى به چاپ رساندم . آن كتاب تا سالهاى 1105 ه / 1694 م . زمان شاه سلطان حسين را دربرگرفته و حاوى نكات مهمى درباره اوضاع اجتماعى و سياسى و سازمانهاى ادارى كرمان ، و مناسبات كرمان و بلوچستان ، و وضع راهها ، و بالاخره گوشهاى از احوال پاىتخت يعنى اصفهان را هم دربردارد .
صحيفة الارشاد
خوشبختانه نسخه ديگرى در مورد سنوات بعد از آن سالهاى تاريخ كرمان به دست است كه تا سقوط اصفهان را شامل مىشود ، و هرچند ناقص است و بعض صفحات آن