مجد الاسلام اين حركت نادر را به دليل مسائل مالى و مادّى دانسته ، و وقتى از كلات نادرى و نادر تعريف مىكند ، گويد : « . . . مخفى نماند ، هركس به جاى من بود در نكوهش نادر اصرار مىنمود ، چرا كه نادر شاه جدّم را به ناحق كشت و خانوادهء ما را برچيد و تمام دارائى جدّم را به ناحق ضبط كرد . توضيح آنكه :
مدرسه افشارها
جدّ من مرحوم خاندانقلى بيگ افشار حكومت كرمان را از عهد صفويه بر عهده داشت و در كرمان صاحب طايفه و قبيلهء بسيار و مكنت بىشمار بود ، و چون طبعا آبادىپرست بود سيصد قنات در اطراف زرند و رفسنجان و حومه و ساير بلوكات كرمان حفر و داير نموده بود . « 1 »
دو مدرسهء بسيار عالى به اسم دو پسر خود بنا نموده ؛ يكى مدرسه كاظميّه ، و ديگر حسنيّه ، و املاك بسيار بر آنها وقف كرده ، كه اينك يكى از آن دو مدرسه در كرمان باقى است و مختصر موقوفاتى هم برايش باقى مانده . . . » « 2 »
مرحوم وزيرى در باب اين مدرسه نوشته است : « . . . مخفى نماند كه از خاندانقلى بيگ مزبور ، املاك موقوفه كرامند در حومهء شهر و رفسنجان مىباشد . و مدرسهء معمورى از محدثات آن مرحوم - جنب مسجد جامع بناكردهء امير محمد مظفر - هست ، و موقوفات و طلّاب دارد . اولاد و احفاد
هامش
- بازن توضيح مىدهد كه نادر دستور داده بود كه كلّهمنار كرمان درست سى پا ( 10 متر ) ارتفاع داشته باشد . ( نامهها ، ص 30 ) . ميرزا محمد كلانتر مىنويسد : « نسقچيان از علينقى بيگ لر مىخواستند كه عدد كشتهء فارسيان از شصت و سه نفر كمتر نشود كه مبادا كلّهمنار ناقص شده مورد مؤاخذه شويم » ( خاتون هفت قلعه ، چاپ سوم ، ص 392 ) . لبّ كلام آنكه مسهل خوردن و بواسير خونى نادر افشار ، كار دست كرمانىها و افشارهاى كرمان داده بوده است !
( 1 ) - البته اغراقآميز است .
( 2 ) - سفرنامهء كلات ، ص 503 .