تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سمط العلى للحضرة العليا ( در تاريخ قراختائيان كرمان ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 7

مساهمون:

صمقدمه ٧
سمط العلى چنان كه مؤلف خود در صفحهء 6 اشاره مىكند ذيل كتاب « تاريخ شاهى » تأليف خواجه شهاب الدين ابو سعيد است و آن كه ظاهرا امروز به كلى مفقود شده و از مورخين قديم نيز كسى از آن نقل نكرده تاريخ قراختائيان كرمان را متضمن بوده است تا آخر سلطنت صفوة الدين پادشاه خاتون يعنى تا حدود 694 . ناصر الدين منشى كرمانى در 715 - 716 بتأليف سمط العلى پرداخته و تاريخ شاهى خواجه شهاب الدين را بناى كار خود قرار داده و ذيل وقايع را بعد از انقراض عهد پادشاه خاتون تا تاريخ فوق كشانده و كتاب خود را در حقيقت بعنوان ذيل تاريخ شاهى بنام امير ايسن قتلغ تأليف نموده است . مؤلف مزبور در سال 720 پس از برگشتن بكرمان در عهد ملك ناصر الدين محمد بن برهان و پسرش قطب الدين نيكروز تتمه‌اى بر تأليف سابق خود افزوده كه حاوى مطالب تاريخى مهمى نيست و در حقيقت هجو نامه‌ايست كه مؤلف در باب عامل تحصيل ماليات كرمان يعنى پسر محسن حلبى جوهرى و ظاهرا بتقليد شرحى كه عطا ملك جوينى در آخر جلد دوم جهانگشا در باب شرف الدين خوارزمى نوشته برشتهء نگارش در آورده است و اين تتمه فقط در آخر نسخهء استانبول وجود دارد آن هم به كلى مغلوط و محرّف و نسخهء لندن از آن خالى است . اين تتمه را حاجى خليفه ديده بوده و در كشف الظنون پس از ذكر سمط العلى مىگويد : « ثمّ ذيله بوقعته مع الجوهرى نائب السلطان ابى سعيد محمد فى سنة 715 » در عبارت فوق ظاهرا صحيح « السلطان السعيد محمد » است كه اولجايتو باشد چه بديهى است كه ابو سعيد خان در 715 هنوز بسلطنت نرسيده و نام او نيز همان ابو سعيد بوده است بدون محمد . چون از دو نسخه‌اى كه ما آن را اساس طبع قرار داده‌ايم تنها نسخهء استانبول شامل اين تتمه است هيچ بعيد نيست كه حاجى خليفه نيز عين همين نسخهء استانبول
سمط العلى للحضرة العليا ( در تاريخ قراختائيان كرمان ) ( فارسى ) — صفحة مقدمه 7 | عباس إقبال آشتياني / ناصر الدين منشى كرمانى