را هم به زور گرفتند . چهل نفر غلام معين كردند و هزار تومان هم خرج راه التفات فرمودند كه بيايم در عراق عرب توطن نمايم . 22
بههرحال پس از وقوع ماجراى عباس ميرزا در قم و زيارت حضرت فاطمه معصومه ( س ) ، ناصر الدين شاه عازم تهران مىگردد .
روزنامهء وقايع اتفاقيه در مورد ورود ناصر الدين شاه به تهران در آن زمان چنين مىنويسد :
. . . . قرارى كه در باب ورود موكب فيروزى كوكب اعليحضرت پادشاهى گذاشتهاند اين است كه روز پنجشنبه وارد چمن كهريزك مىشوند و روز جمعه به شاهزاده عبد العظيم مىآيند و روز شنبه هشتم را به شهر تشريففرما مىشوند . جميع متوقفين دار الخلافه از تشريف آوردن حضرت اقدس همايون در كمال انبساط و نهايت خرسندى و شادمانى مىباشند و قرارى كه در باب استقبال گذاشتهاند اين است كه از جمله علما و سادات و منجمين سيصد نفر با دورى و كاسه نبات و از اصناف و تجار . . . . 23
و از قرار معلوم اردوى شاه طبق برنامه در روز هشتم ذيحجة الحرام 1267 وارد تهران شد و ورود او به پايتخت چنين گزارش گرديد :
. . . . چهار ساعت از روز گذشته موكب همايون از دروازه شاهزاده عبد العظيم وارد گرديدند و از راه بازار كهنه به عمارت ارگ پادشاهى تشريف آوردند و جناب جلالت مآب ايلچى مخصوص و وزير مختار 24 دولت بهيهء انگليس با صاحبمنصبان سفارتخانهء دولت بهيه در روز ورود حضرت اقدس همايون به پيشواز رفته شرفياب شدند . . . . 25
پىنوشتها :
( 1 ) - روزنامه وقايع اتفاقيه ، نمرهء دهم ، به تاريخ جمعه هشتم جمادى الثانى سنهء 1267 ( تهران : كتابخانهء ملى جمهورى اسلامى ايران ، 1373 ) ج 1 ، ص 45 .
( 2 ) - ر . ك . روزنامه وقايع اتفاقيه ، همان ، غرهء دوازدهم ، ص 57 .
( 3 ) - ر . ك . محمد حسن خان اعتماد السلطنه ، مرآت البلدان ، به كوشش دكتر عبد الحسين نوايى و مير هاشم محدث ( تهران : انتشارات دانشگاه تهران ، 1367 ) ص 1055 و روزنامهء وقايع اتفاقيه ، همان ، نمرهء چهاردهم ، ص 67 .
( 4 ) - ر . ك . روزنامهء وقايع اتفاقيه ، همان ، نمرهء 15 ، ص 71 .
( 5 ) - ر . ك . روزنامهء وقايع اتفاقيه ، همان ، نمره 16 ، ص 75 .
( 6 ) - ر . ك . خاطرات ليدى شيل ، ترجمهء دكتر حسين ابو ترابيان ( تهران : نشر نو 1362 ) ص ص 176 و 175 .
( 7 ) - ر . ك . روزنامهء وقايع اتفاقيه ، نمرهء 18 ، همان ، ص 87 .