مندرج است دربارهء بعضى از اين سفرها شخصا مبادرت به نوشتن سفرنامه كرده است .
سه سفرنامهء شاه به فرنگ در سالهاى 1290 ، 1295 و 1306 هجرى قمرى ، سفرنامههايى :
كربلا و نجف ( 1287 ق ) ، مازندران ( 1292 ق ) ، خراسان ( 1300 ق ) از جمله سفرهائى ميباشند كه ناصر الدّين شاه دربارهء هر يك از آنها سفرنامهاى نوشته و در زمان حياتش به صورت چاپ سنگى منتشر گرديده است .
آخرين سفرنامهاى كه ناصر الدّين شاه تحرير و تنظيم نموده است سفرنامهء عراق عجم و بلاد مركزى ايران است كه در اواسط ماه شوّال 1309 قمرى ( اواخر ارديبهشت 1271 شمسى ) آغاز و تا اواسط محرّم 1310 قمرى ( اواخر مردادماه همان سال ) بمدّت 97 روز به طول انجاميده و خطّ سير مسافرت از پيش تعيين شدهء خود را با اسب و كالسكه بهمراه انبوه سواران و خدمه با تشريفات خاصّى پيموده است .
همراهان سفر :
بنابر نوشتهء دوستعلى معيّر الممالك در « زندگى خصوصى ناصر الدّين شاه » در اين سفر بالغ بر 9000 نفر شاهرا همراهى ميكردهاند ولى آمار دقيقتر اين همراهان را دكتر فووريه طبيب مخصوص ناصر الدّين شاه بدست ميدهد . دكتر فووريه در سالهاى 1306 تا 1309 قمرى در ايران بسر ميبرده است سفرنامهاى تحت عنوان « سه سال در دربار ايران » تأليف نموده است كه بخشى از آن به سفر عراق عجم اختصاص دارد .