آمده است . بعلاوه مورخ هم بوده است چنانكه تاريخ افضل را در سه مجلد نوشته است بشرح زير :
جلد اول بنام جلوس مظفرى مربوط به نخستين سال سلطنت مظفر الدين شاه سنهء 1313 ه . ق .
جلد دوم ، افضل التواريخ است كه دربارهء وقايع سال 1314 ه . ق .
نگارش يافته و جلد سوم آن وقايع سال 1324 ه . ق . است كه بدستور امين السلطان نوشته شده است « 1 » .
افضل بجز افضل التواريخ تأليفات ديگرى نيز داشته كه ذيلا نقل مىشود :
1 - كرّاسهء المعى يا كرّاسهء اعتمادى كه كشكول مانند است .
2 - سفرنامهء خراسان و كرمان 3 - سفرنامهء قم كه در آن از اسناد مستوفيان استفاده كرده است 4 - ترجمهء اعلام الناس بما وقع للبرامكة من بنى العباس 5 - قرن السعادتين 6 - سفرنامهء كلاردشت .
و با توجه بشرح مذكور در فوق مىتوان دريافت كه اهل قلم و صاحب فضل بوده است و بعلاوه در دستگاه محمد حسن خان اعتماد السلطنه وزير انطباعات خدمت ميكرده است و چون مردى فاضل بوده و خود را از لحاظ اصل و نسب برتر از اعتماد السلطنه ميدانسته است روابط او با مخدومش چندان صميمانه نبوده است . دانشمند مرحوم مهدى بامداد مؤلف كتاب شرح احوال رجال ايران دربارهء افضل الملك مىگويد « من شخصا افضل الملك را در اواخر عمر ديدم ، مردى بلند قامت و خوشقيافه و اهل فضل بود و كمى نيز متكبّر و خودخواه كه خود ناشى از مقام علمىاش بود و مقامات حريرى را به خوبى تدريس مىكرد . « افضل الملك مستوفى بوده و اكثر منصب
هامش
( 1 ) - به فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه ص 15 - 120 - 157 و ذريعه . ص 17 - 289 مراجعه شود .