بندى ندارد . . . صفحه 179 . توضيحاتى از اين دست ، در سراسر متن ديده مىشود .
2 - موقعيت جغرافيائى : از عمدهترين وظايف مؤلف در سياحت اين نواحى از كشورمان ، ثبت موقعيتهاى جغرافيايى بوده است « 1 » او نواحى سواحل درياى خزر را به سه بخش عمده به شرح زير تقسيم كرده است :
- استرآباد
- مازندران
- گيلان
در هر ناحيه ، به ثبت دقيق موقعيت شهرها ، روستاها ، ابنيهها و . . .
پرداخته است ، او مشاهدات خود را از شهر اشرف شروع و به نوشتن و گردآورى استحضارات و اطلاعات و مشاهدات خود تا انزلى ادامه داده است . او مشكلات خود را در ثبت درست مشاهدات اين سفر چنين توضيح مىدهد « ايرانيان از آن سوءظنى كه به فرنگيان دارند ، بسيار از روى حزم و احتياط جواب ما مىگفتند كسانى كه استفسارى از ايشان مىنموديم اطلاعى از جغرافيا چون نداشتند و تواريخ نمىدانستند ، بدانگونه كه شايد و بايد از عهده اداى مطلب برنمى - آمدند . نامهاى ديهات و بلوك را بسيار كوشش كردم كه مطابق لغات و موافق تلفظات آنان بنويسم . بنابراين آنچه به لغت روسى نوشتن ممكن نبود به املاء و انشاء ايشان نوشتم . براى تعيين بلوك اگرچه پژوهش بسيار كردم ، ولى نتيجه اين شد كه به جائى رسانيد كه نه به
هامش
( 1 ) - بايد به اين نكته توجه داشت كه حكومتهاى استعمارى براى اجراى نقشه و سياستهاى خود احتياج به آشنائى علمى داشتهاند و چه كسى بهتر از سياحان و محققان تحت الحمايه خود .