خواهى برو به گيلان .
رشت را دار المرز گويند . سكهاش بههمين نام . خانههاى آن بيشتر آجرين ، بامها سفالين خانه [ اى ] كه توانخانه گفت قونسل خانه روس است . كوچهها تنگ ولى مفروش چاهها در راهها بسيار ، و سرباز ، حصاربندى ندارد . جز آثار حصار خراب روسيه كه در كر كوير ساخته [ است ] . گويند اين جايگاه اول ديهى بود كه از طغيان ويران شد پس از آن ديه اين سوى رود ساختند كه اكنون شهر است . در باب تصرف روسيه رشت را سيمانوف تفصيلى نوشته ، من نيز مجملى خواهم نوشت .
در 1722 ايمپراطور مقرر فرموده بود كه دوباتليان لشكر به ابواب جمعى شيپف در انجا باشد . و موافق نقشه سويمانوف ، جايگاهى مناسب براى قلعه پيدا نمايند . در 14 نوامبر كه آغاز گردش دريائى شد عساكر در 14 كشتى بودند شيپف از انزلى كاپيتان بايزيكف را فرستاد تا وزير و قونسل روس تدارك نقل احمال و اثقال از پيره - بازار نمايد . در همان حال پطريچى مترجم روس از گسكر به نزد شيپف آمد كه ايلچى ايران اسمعيل بيك كه او را از خشكى تا در بند مشايعت نمودم چون در دريا كشتىهاى روسيه را مشاهده نمود از طالش به رشت بازگشت كه از دريا به آسانى به حاجى ترخان رود .
اسمعيل بيك با پسر خود طهماس « 133 » مامور بود كه به خدمت ايمپراطور آمده عهدنامه بندد به مخالفت و ضد مير محمود غليجائى كه سلطنت را غصب و شاه سلطان حسين را در بند داشت . و در ازاى امداد روسيه وعده داده بودند كه پارهاى سواحل درياى خزر را به روسيه باز گذارند .
دو روز پس از اين مقدمه داروغه شهر بايزيكف به نزد شيپف آمده گفت كه عساكر روسيه بىاذن پادشاه به رشت نمىتوانستند داخل شد . شيپف پاسخ داد كه رشتيان خود از ايمپراطور خواهش نمودند كه براى نگاهدارى لشكرى بفرستد . اينك بىدستورى شاه بازگشت
هامش
( 133 ) - ظاهرا طهماسب بايد باشد .