پادشاهان جانشينان روانه مىداشتند و اينان نيز مانند تازيان به خرابى و ويرانى آنجا كوشيدندى و هريك در اين انديشه بودند كه در اين سواحل متصرف گردند « 36 » و اين جانشينان در ايام پادشاهى طاهريه و غزنويه بودند .
اينان به انواع و اقسام در ايام اين پادشاهان در آنجا حكومت كردند :
كرت - بوبهيه - سامانيه - سلجوقيه - خوارزميه - سربدريه « 37 » - چنگيزيه - تيموريه - توقاتيموريه - گوركانيه و هكذا . . .
اكنون براى نيك دانستن تواريخ وقايع و حكمرانى حكام مختلفه از كتب تواريخ مشرقيه از قبيل تاريخ طبرستان و زبدة التواريخ و عقد الجمان و مجمل فصيحى و حبيب السير ، آنچه دريافت كردهام به اعانت و دستيارى كتب ديگر اين فهرست را خواهم نوشتن تا نيك دريافت گردد . اين است فهرست :
در 22 ق - با 622 م كه زمان خلافت عمر بود ، سركردههاى اعراب به مازندران داخل گرديده از آن جمله سويد و خزيفه بود . و اينان را به نام سپهبد ناميدندى و مهينتر از همه فرخان « 38 » بود كه نخستين كسى است كه سر به اطاعت تازيان فرود آورد .
30 ق برابر با 650 م كه زمان خلافت عثمان بود سعد بن عاص امام حسن و امام حسين را نيز همراه آورد ، تميشه را متصرف گرديد و با حاكم گرگان وابست دويست هزار درهم نقره از وى بعنوان باج گرفت ، روانه رويان و دماوند گرديد .
35 تا 40 ق برابر با 656 تا 661 م كه زمان خلافت امام على بود موسكالد بن كبير اسپهبد تازيان به طبرستان داخل گرديد و خرابىهاى بسيار رسانيد و خود در دره براى آنكه كوه را بر روى او خراب ساختند هلاك گرديد . ظاهر اين است كه خرابكننده آن
هامش
( 36 ) - ظاهرا بايد چنين باشد : كه اين سواحل را متصرف گردند .
( 37 ) - ظاهرا بايد سربداران باشد .
( 38 ) - متن : ظاهرا بايد فرخ خان باشد .