ذكر آمدن امرا و حكّام گيلانات « [ 1 ] » و مقرّر گردانيدن مال آن ولايات « [ 2 ] »
در خلال اين احوال ملوك جبال و ديالمه به حضرت گردون اقتدار آمدند ، مقدّم ايشان ملك و مرتضى اعظم صاحب السّيف و القلم قدوة العترة « [ 3 ] » الطاهره ، زبدة العشيرة الطاهره ، سيّد مجد الحقّ و الدّين امير « [ 4 ] » رضا كيا كه به شرف نسب نامدار و انتما به دودمان بزرگوار سيّد المرسلين - صلوات اللّه عليه و سلامه « [ 5 ] » - بر اقران متفوّق بود و به فضايل علمى و ملكات ملكى به ذروهء اعلى متمسّك و چون قاعده مقرّر و ضابطه معيّن است كه بر حسب « إنّما يعرف ذا الفضل من النّاس ذووه » كريمان قدر كريمان دانند و بزرگان از عهدهء توقير بزرگان بيرون آيند مقدم عزيز عالىجناب مرتضوى مشار اليه « [ 6 ] » را به اعزاز و اجلال تلقى كرده تربيتهاى پادشاهانه در حقّ او به تقديم رسانيد و آنچه دربارهء چنان سيّدى بزرگوار از حضرت چنين پادشاهى با اقتدار سزد به تقديم رسانيد تربيتهاى خسروانه را « [ 7 ] » به دعا و ثنا مقابل گردانيده به زبان حال و بيان مقال اين ترنّم مىكرد كه :
شعر « [ 8 ] »
سبزهزار زمين چه داند گفت * شكر انعامهاى نيسان را
و از جمله كرمهاى پادشاهانه بعد از خلع و احسان و عطاهاى بىحدّ و كران كه دربارهء آن سيّد بزرگ فرمود آن بود كه مال گيلانات بر ده هزار من ابريشم كه به وزن شرع پانزده هزار من باشد و هفتهزار اسب و سههزار گاو مقرّر شده بود . حضرت صاحب قرانى خواست كه تربيت امير سيّد « [ 9 ] » رضا كيا به طريقهئى فرمايد كه رجحان او بر ساير ملوك گيلانات ظاهر شود و ايشان جمله ممنون منّت او باشند ، از آن جمله آنچه بر مرتضى معظم مشار اليه و امير محمّد رشتى « [ 10 ] » مقرّر بود نصفى و از آنچه بر بقيّهء ملوك گيلانات « [ 11 ] » مقرّر بود ثلثى به يك دفعه و يك قلم دربارهء امير كريم عادل رحيم « [ 12 ] » سيّد رضا كيا انعام فرمود و فرمان جهانمطاع به نفاذ پيوست تا محصّلان وجوهات مذكوره اين مبلغ از جمع ايشان محسوب و مجرى داشته تعرّض نرسانند و طلب ندارند .
هامش
( [ 1 ] ) - ت : گيلان .
( [ 2 ] ) - ل : ولايت ، ت : گيلانات .
( [ 3 ] ) - ت : القرّه .
( [ 4 ] ) - ت : « مجد الحقّ و الدّين امير » ندارد .
( [ 5 ] ) - ت : « و سلامه » ندارد .
( [ 6 ] ) - ت : از « عالىجناب . . . » تا اينجا ندارد .
( [ 7 ] ) - ت : ندارد .
( [ 8 ] ) - ت : بيت .
( [ 9 ] ) - ت : « امير سيّد » ندارد .
( [ 10 ] ) - ت : ندارد .
( [ 11 ] ) - ت : گيلان .
( [ 12 ] ) - ت : « كريم عادل رحيم » ندارد .