چو آفتاب سپهر كمال خان زمان * به اوج جاه برآمد ز لطف « شاه نجف »
دلم ز پير خرد جست سال تاريخش * سپهر گفت بگو « آفتاب اوج شرف » « 1 »
( ص 438 )
اعتبار اين متن طبعا به مندرجات روضهء دوازدهم آن است كه در آن به شرح كارهاى بيگلر بيگان كهگيلويه و خوزستان و مناطق پيوسته پرداخته و بىگمان اطلاعاتى را كه دربارهء خوزستان و منطقهء لرنشين فارس در خود ضبط كرده است ، از قبيل عمليات شرارتانگيز قلندر و سپس هدايت الله آرندى و اطلاعى كوچك دربارهء ملّا كمال غياث ( ص 468 ) و بهاى مرواريد در زمان تأليف كتاب ( ص 51 ) و اقدامات سيد على خان والى خوزستان ( 502 و جز آن ) در جاى ديگر نمىتوان يافت .
منابع متن
نام كتابهاى تاريخى زيادى را مىآورد كه نمىتوان گفت همهء آنها را ديده بوده است و بسا كه نام آنها در متون نزديكتر به عهد تأليف وجود داشته و او عينا عبارت را نقل كرده است . از جمله نام تاريخ ملكنامهء سلجوقى است كه به ظنّ يقين از مآخذ ديگر بدين كتاب آمده است . به هر تقدير نام كتابهاى تاريخى كه ذكرشان را در اين متن مىبينيم چنين است :
- اعمال الاعيان
- تاريخ جهانگشا
- تاريخ سلاجقه
- تاريخ معجم
- تاريخ وصاف
- روضة الاخبار
- زبده التواريخ حافظ ابرو
- صور الاقاليم
- مجالس المؤمنين
- تاريخ بناكتى
- تاريخ حكماء
- تاريخ گزيده
- تاريخ ملكنامه
- تحفة الغرائب
- روضة الصفا
- شاهنامه
- متون الاخبار
- مسالك و ممالك
هامش
( 1 ) . يعنى 1074 .