كمال الدين حسين خوارزمى - كه قريب العصر با مؤلف بوده - مصنف :
« مقصد الاسنى » ، « شرح مثنوى » ، « كنوز الحقايق فى رموز الدقايق » و « نصيحت نامه شاهى » .
خواجه عبد الله مرواريد كه از وزراء و منشيان دربار سلطان حسين ميرزا بايقرا بوده و مجموعه منشآت و مكاتيب او اكنون موجود است .
كمال الدين حسين كاشفى مصنف : « انوار السهيلى » ، « اخلاق محسنى » ، « جامع الستين » و غيره .
و فخر الدين على فرزند او كه نيز از مشاهير نويسندگان و وعاظ هرات و از مريدان خواجه عبيد إله نقشبندى - خواجه احرار - و سرسلسله نقشبنديه بخارا بوده و كتاب ( رشحات عين الحيوة ) را در ذكر احوال و مقامات خواجه عبيد إله مذكور و ساير خواجگان نقشبنديه و شاگردان و پيروان ايشان در سال 889 در هرات تأليف كرده است .
و كمال الدين حسين گازرگاهى مصنف « مجالس العشاق » « 1 » را بايد نام برد .
اسفزارى علاوه بر مقام ارجمند نويسندگى مانند ساير معاصرين و همقطاران زمان خود امثال : كاشفى ، فراهى ، گازرگاهى و غيره كه علاوه بر تخصصى كه در فن نثرنويسى داشته كم يا بيش در شعر و شاعرى نيز يدى داشتهاند او نيز از جمله شعراء عصر خود بشمار بوده و بقول ميرخواند « و بنظم اشعار نيز مشغولى مينمود » .
و همچنانكه در هنر خطاطى و خوشنويسى از استادان مدرسه هرات بشمار ميرفته و در ساختن « ترانه » - صوت - نيز شهرتى داشته است ، و بدينجهت در سلك شعرا و هنروران و اصحاب فنون جميلهء معاصر خود نيز منخرط و منسلك بوده است .
و از معاصرين او از شعراء :
هامش
( 1 ) - در تذكره تحفه سامى از سام ميرزا صفوى اين كتاب را تأليف سلطان حسين ميرزا بايقرا دانسته اما در بابرنامه بر اين انتساب اعتراض نموده ميگويد : « و اين عجب گولانه امرى است كه در ديباچه سلطان حسين ميرزا بايقرا ميگويد اين كتاب تصنيف من است و در اثناى كتاب گازرگاهى اشعار خود را گنجانيده و در صدر آن نوشته « لمؤلفه » .
( ترجمه فارسى بابرنامه هندوستان )