بسم الله الرحمن الرحيم
پيشگفتار
تاريخ آينهاى است كه گذشته را بتوان در آن ديد . همچنانكه آينه بدون سخن گفتن ، زشتىها و زيبايىها را مىنماياند ، تاريخ نيز خوبيها و بديهاى گذشتگان را عيان مىسازد .
تاريخى را كه پاكانديشان بنگارند و به تعبير بيهقى در دست خردمند دانشور قرار گيرد :
« هر بنده كه خداى عز و جل او را خردى روشن عطا دارد و با آن خرد ، دانشيار شود و اخبار گذشتگان را بخواند ، بتواند دانست كه نكوكارى چيست و بد كردن چيست و چيست از مردم كه يادگار ماند نيكوتر » . « 1 »
ساختن چنين آينهاى هنر بسيار مىخواهد و ذوق و استعداد فراوان ، دانش سرشار ، قدرت درك و سرعت انتقال ، كه تمام اينها عطايايى است كه پروردگار به بعضى از بندگان خود مىبخشد . « يوت الحكمه من يشاء و من يوت الحكمه فقد اوتى خيرا كثيرا و ما يذكر الا اولى الالباب » .
مواد و مصالح براى ساختن بناى تاريخ « اسناد تاريخى » است . اسناد تاريخى به سبب اصالتشان در ميان سرچشمههاى پژوهشى به ويژه پژوهشهاى تاريخى از اهميت و اعتبار خاصى برخوردارند ، به خصوص آنكه از نظر تاريخى هر برگى از آنها به زمان و رويدادى خاص بستگى دارد . پژوهشهاى تاريخى چنانچه بر طبق اصول و موازين علمى و براساس اسناد انجام شود بسيارى از مسائل فراموششده در فرهنگ و تمدن ، و مكتوم مانده در روايات تاريخى را از لابلاى سطور آنها مىتوان دريافت . اينها نكاتى است كه در « سازمان اسناد ملى ايران » به آنها توجه داريم و در حد توان علاوه بر تلاش در گردآورى ، حفظ و نگهدارى اسناد و ارائه خدمات آرشيوى ، به انتشار مجموعههاى اسناد نيز مىپردازيم . انتشار اين مجموعهها خود نوعى گسترش ارائهء خدمات آرشيوى
هامش
( 1 ) تاريخ بيهقى تصحيح دكتر على اكبر فياض ، چاپ دوم ، ص 123 ، به اختصار .