تصاوير اعاظم فرنگستان
تصاوير ضميمه ، تصاوير امپراطوران ، پادشاهان ، شاهزادگان و ساير سردمدارانى است كه ناصر الدين شاه در سه سفر خود به فرنگستان با آنها ملاقات داشته و خصوصيات آنها را در ملاقاتها و مجالسى كه به افتخار او ترتيب داده مىشده ، توصيف نموده است .
لازم به توضيح است كه اين تصاوير از مجموعه عكسهائى است كه در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران نگهدارى مىشود ، كه بدين وسيله از مسئولين محترم اين كتابخانه و بخصوص سركار خانم فريبا افكارى كارشناس ارشد نسخ خطى ، كه صميمانه در دستيابى اينجانب به عكسهاى مزبور همكارى نمودهاند قدردانى و سپاسگزارى مىنمايم .
ضمنا توضيحاتى چند در مورد عكسها و پانويس آنها ضرورى به نظر مىرسد :
- در پانويسهائى كه به سفر اول يا دوم و يا سوم ارجاع داده شده است منظور 3 كتاب ذيل است كه توسط سازمان اسناد ملى ايران منتشر گرديده است :
1 - روزنامهء خاطرات ناصر الدين شاه در سفر اول فرنگستان ، به كوشش فاطمه قاضيها ، 1377
2 - روزنامهء خاطرات ناصر الدين شاه در سفر دوم فرنگستان ، به كوشش فاطمه قاضيها ، 1379 ( همين كتاب )
3 - روزنامهء خاطرات ناصر الدين شاه در سفر سوم فرنگستان ، به كوشش دكتر محمد اسماعيل رضوانى و فاطمه قاضيها ( 3 جلد - 1369 ، 1371 ، 1373 )
- چون در مورد پادشاهان ، امپراطوران و ساير افرادى كه تصاويرشان آمده است به صفحات كتب مذكور در فوق اشاره شده است و هر جا نامى از اين افراد برده شده به اتفاق همسرانشان بوده است ، لذا در مورد تصاوير همسران از ارجاع به صفحات مربوط جهت ممانعت از تكرار خوددارى گرديد .