علاقهء مفرط داشتند .
ثانيا - تحويل جواهرات به بانك به عنوان پشتوانهء اسكناس تظاهر و تزويرى بود براى از بين بردن جواهرات سلطنتى .
ثالثا - از روى كدام دفتر و كدام صورت و كتابچه جواهرات تحويل شد تا صحت آن معلوم شود .
نگارنده از مرحوم سيد على اعتماد حضور كه سالها مستوفى موزه بود شنيدم فقط براى كرهاى كه به توسط مرحوم نجم الدوله تهيه شده دو من و نيم جواهر قيمتى به كار رفت و من جمله از الماسهاى نامى دنيا سه قطعه را اسم برد كه در جزو جواهرات بود :
الماس درياى نور - الماس آبدارباشى - الماس تاجماه . كه مليانها قيمت داشت و تاجهاى نادرى و آقا محمد شاه و فتحعلى شاه كه از صور نقاشيها هويداست .
باز در مجلس مرحوم مشير السلطنه « 1 » بودم كه پس از شهادت ناصر الدين شاه وزير خزانه بود و رئيس كميسيونى بود كه جواهرات را از روى كتابچه و صورت تحويل مىگرفتند . افسوس مىخورد كه يك چادرشب مملو از مرواريد غلطان بىنظير در جزو جواهرات پيدا نيست . چند روزى بعد باز در محفل او بودم اظهار سرور مىكرد كه به حمد اللّه مرواريدها پيدا شد . در پستوئى گذاشته بودند كه از نظر مخفى بود .
اگر شما مايل باشيد و مجال داشته باشيد تعقيب را بر خود هموار كنيد و فراموشى را شعار خود قرار ندهيد حل اين مسئله آسان است :
1 - از وراث مرحوم اعتماد حضور كه سالها مستوفى موزه و جواهرات بود كتابچه و صورت كل جواهرات را به هر قيمت ممكن است دريافت داريد .
2 - از وراث و بازماندگان مرحوم مشير السلطنه .
3 - از وراث مرحومين مستوفى الممالك ، قوام الدوله ميرزا عباس خان ، از وراث مرحوم امين الملك برادر امين السلطان كه سالها موزه در ادارهء او بود و وراث مرحوم ميرزا كاظم خان نظام الملك و ميرزا عبد الوهاب خان نظام الملك كه از وراث ميرزا آقا خان صدر اعظم نورى بودند .
4 - در نمرات جريدهء « ستاره » « 2 » كه در عهد سلطان احمد شاه و نخستوزيرى آقاى وثوق الدوله منتشر مىشد ( تاريخ را ياد ندارم ) در مورد جواهرات و اثاثيهء سلطنتى [ صورتى ] از قول مستوفى آن عهد انتشار داده شده بود .
هامش
( 1 ) - ميرزا احمد خان مشير السلطنه در استبداد صغير صدراعظم محمد على شاه بود .
( 2 ) - منظور ستارهء ايران است . ( ا . ا . )