يادداشت پاپ
آلمانها در جواب نوت پاپ مساعدت نمودهاند و تقريبا پذيرفته شده است . اما عثمانيها جواب دادهاند ما بايد در تمام قطعات مملكت خودمان حكمرانى داشته باشيم و اين جواب محض استقلال ارمنستان است كه در جزو نوت پاپ ذكرى از آن شده بود .
وضع اروميه
اروميهء ما را خيلى روسها و ارامنه صدمه مىزنند . ساويچبلاغ را همين قسم . براى قتل يك نفر نصرانى كه رفقاى خودش كشته بودند چند ده را نصرانيها خراب و دويست و پنجاه نفر زن و مرد و بچه مقتول نمودهاند . حتى نعش مسلمين را نگذاشتهاند دفن كنند ، طعمهء كلاب شده است . بعد هريك را مبلغى دريافت [ كردهاند ] و اجازه دفن دادهاند .
ارامنه و نصرانيها جنس بدى هستند . تاحال در مملكت ما به واسطهء آنكه هيچچيز از آنها نمىگرفتيم و نهايت احترام را هم داشتند ساكت بودند . ليكن حاليه علىرغم آنكه عثمانى از آنها خيلى كشته و جلاى وطن دادهاند به ما تلافى مىكنند و اين نوع صدمات مىرسانند . آخر الامر ما را هم آنقدر اذيت مىكنند تا مثل عثمانى با آنها رفتار كنيم .
دو دستگى دموكراتها : تشكيليون ، ضد تشكيليون
حكايت دو دسته شدن دمكراتهاى طهران و تلاش آنها در ولايات پس از آمدن از طهران من خيلى بالا گرفته بوده است . آنها كه مىگفتند بايد حتما از مهاجرين انتخاب شوند « ضد تشكيليون » مىگفتند . آنها كه مىگفتند بايد به فوريت وكلا را از طهران انتخاب كرد تا مجلس زودتر منعقد شود « تشكيليون » مىگفتند . اين دو دسته خيلى معارضهء قلمى لفظى باهم نمودهاند ، حتى كار به فحش و ناسزا كشيده بوده است .
اينك كه وكلا منتخب شدند « ضد تشكيليون » اعلان انحلال خود را مىدهند ، ليكن باز جمعى در ميان آنها هستند كه به عقيدهء خود باقى و اين اعلان انحلال را تكذيب مىكنند و شروحى براى آن مىنويسند كه چون من دور از مركزم صدق و كذب را درست نمىتوانم فهم كنم .
ليكن آنقدر مىدانم باز دوئيت و ضديت بين آنها باقى است و اصلاحى نشده است .
اگرچه من داخل اين حزب يا هيچ حزبى نيستم اما مطالبى كه « تشكيليون » مىگفتند به صواب نزديكتر بود .