كمتر هم نيست كه اين اصلاحات و ترتيبات تا يك مبلغ كلى تنخواه مقدمتا براى اساس و جريان كار از خارجه فراهم نشده غيرمقدور است . همهء اينها با پول و مستشاران مجرب عاقل كامل خارجه بايد تهيه و تدارك شود كه امروز با اين جنگ بين المللى امكان ندارد .
هر دكه و تجارتخانهء كوچكى حتى دكان بقالى و علافى معمولى شهرهاى ما تا قبلا تهيهء پولى نكنند يا نداشته باشد ممكن نيست اشياء لازمهء آن دكان كوچك فراهم شود .
مملكت ايران از يك دكهء بقالى و علافى كمتر نيست . چنانچه در ظرف اين مدت دوازده سال نشد و نمىشود و نخواهد شد تا آندو چيز فراهم نگردد .
پس از اين انقلاب و متلاشى شدن پيكر عظيم و سياست ديرين روس و رفع رقابت و بيم حملهء هندوستان انگليس ، براى ايران اميد است آتيهء روشن و درخشانى باشد ، اگر باز خود ايرانى مفسد طماع تنپرور بيكارهء فاسد الاخلاق بگذارد . ديگرى را تطميع نكرده مقابل انگليس به ميان نياورد و باعث تحريك رقابت جديدى نشود . صحبتهائى كه امروزه مىشود و در كرهء ارض جريان دارد سواى حرفهائى است كه سابقا زده مىشد .
اين جنگ و اين انقلاب عظيم روسيه و دخالت مسيو ويلسن و امريكا نقشهء عالم را از حيث جغرافيا و سياست و نژاد و لسان و همهچيز دارد تغيير مىدهد . سخنانى كه در زواياى عمارات خيلى كوچك مخفى روسيه و انگليس و آلمان اطريش و فرانسه زده نمىشد امروز به زبان اولين رجال آن مملكتها در پارلمانها و جرايد و تلگرافات نشر و جريان مىيابد و ايران اگر رجال كافى وطندوستى داشته باشد همه قسم استفاده براى آن سهل و آسان است كه در اول جنگ و اواسط جنگ حتى دخول در جنگ براى او ممكن نبود . گوى و ميدان حاضر شده است ، سوارى قابل و گوىزنى ماهر لازم دارد تا از ميدان سعادت گوى سبقت را بربايد .
بسا طبيب كه مايه نداشت درد فزود * وزير بايد ملك هزار ساله چه سود
اسباب خدائى و پيشآمد آسمانى فراهم شده است و به فكر ملل بيچاره افتاده است .
مانع مفقود مقتضى موجود . حالا ما هيچچيز جز آدم لازم نداريم . اگر آن آدم پيدا شد فراهم نمودن همهچيز براى او آسان شده است . روس از بين رفت ، انگليس همه قسم مساعدت دارد و ناچار از مساعدت هم هست . ساير دول هم همراه شدهاند . همان آدم لازم داريم ، بازم آدم بازم آدم . ( پايان مقالهء رعد )
معاونان وزارتخانهها
برويم سر مطالب روزنامه كه باز از وظيفهء خود خارج شده افادهء مرام كرديم . به واسطهء اختلافاتى كه بين شاهزاده نصرت السلطنه فرمانفرماى كرمان و سردار نصرت