احتمال حصول وثائق و تضمينات
و با وجود اين هرگاه آلمان مغلوب نگردد در اروپا برضد سوانح هولناكى كه در عصر ما واقع مىشود وثيقه و تضمينى به دست نياورد ، جنگ حتمى الوقوع خواهد بود . آلمان نه تنها چون موجب احداث اين حريق بين المللى بوده است بايد از عهدهء خسارت برآيد بلكه براى عبرت هر دولت تخطى كارى لازم است خسارت جنگ را بر وى تحميل كرد ( تا آلمان و سايرين چه بگويند ) . هرگاه آلمان مغلوب گشت دول عالم مانعى در پيش نخواهد داشت كه به توسط يك معاهدهء عمومى اسلحه و قشون خويش را محدود و دايرهء ميليتاريزم را تنگ و كم وسعت نمايند . به عبارة الاخرى تمام دول همان پيشنهادى را كه روسيه در كنفرانس لاهه كرد به موقع اجرا خواهند گذارد . هرگاه براى تسويهء دعاوى دول و ملل يك محكمهء بين المللى منعقد گردد اين محكمه بايد داراى قوت و قدرتى باشد كه تصميمات خود را به موقع اجرا گذارد . بعضى اشخاص تصور مىكنند كه براى اين محكمه بايد قوهء مسلح باشد و چون ايجاد يك قشون بين المللى ممكن نيست پس تصميمات محكمهء بين المللى حكم يك كاغذ پاره خواهد داشت . خير بايد تصميمات محكمه بين المللى اولا بر افكار عامه قرارداد جنگ حاليه در عالم مالى و اقتصادى دول متحاربه چنان تزلزلى ايجاد كرده و جنگ وحشيانهء آلمانى چنان خشم و غضبى را باعث شده و مستلزم تلفاتى بوده است كه هيئت اجتماعيهء بشرى تا مدتى هر سانحهء پلتيكى را موجب يك حريق بزرگى خواهد دانست و از اينرو به هر وسيله كه ممكن شود به توسط تأسيسات دولتى ، به توسط مجالس و محافل و به توسط نمايشات برضد هر سانحهء پلتيكى پروتست خواهد كرد ( مثل پروتستهاى يونان و ايران چه نتيجه و ثمرى خواهد داشت ) .
ثانيا اگر ممكن نشود كه يك قوهء مسلحى براى محكمهء لاهه تعيين كرد تهيه نمودن سرمايه براى آن اشكال نخواهد داشت . بسيارى از مشاجرات بين المللى كه بدين ترتيب تصفيه مىشود كه يك دولت به دولت ديگر مقدارى پول بدهد . با اين مقصود هر دولتى مىتواند مبلغى وجه در بانك آمستردام بگذارد و حق دريافت فرع آن را براى خود تخصيص دهد . اما اصل پول براى تسويهء دعاوى به اختيار محكمه بين المللى باشد . براى محدود كردن دايرهء ميليتاريزم اقدامات مختلفه مىتوان به عمل آورد و اگر نوع بشر مايل به تباهى و بوار خويش نباشد ناگزير از اقدام برضد آن است ( تايمز 29 جولاى ) .
( پايان مقالات رعد )
آخرش را حرف مفت زد . هرگز اميد اينچنين محكمه نيست . به پول نمىشود