دانشآموز پسر و 1918 دانشآموز دختر هستند . اما مدارس متوسطه دولتى پسران در تهران 8 باب و يك مدرسه دخترانه هم با عنوان دار المعلمات مشغول كار است كه مجموعا 2068 دانشآموز در آنها تحصيل مىكنند . در سال 1300 ش 427 دانشآموز پسر و 169 دانشآموز دختر دوره متوسطه 6 ساله را به پايان بردند و ديپلم گرفتند . در تهران تنها مدرسهاى كه دوره شش ساله متوسطه دارد ، دار الفنون است . عده شاگردان دار الفنون فعلا 322 نفر است . مدرسه دار المعلمين كه در دىماه سال 1297 تأسيس شد اكنون 110 دانشآموز دارد كه امسال براى نخستين بار چهارده نفر فارغ التحصيل داشته كه اينان به عنوان معلم در مدارس مشغول كار مىشوند . وى در جمعبندى تعداد مدارس گفت كه در تهران 80 باب مدرسه دولتى و ملى وجود دارد كه روى هم رفته 14248 دانشآموز را در خود جاى داده است . وى وضعيت مدارس را در شهرستانها به دليل نبود بودجه كافى مناسب ارزيابى نكرد . 7
[ تصوير ] يكى از مدارس تهران
* دخالت حكومت نيشابور در عدليه
بنا به گزارشى كه امين صلح نيشابور به مركز فرستاده از دو ماه پيش كه عدليه نيشابور بازگشايى شده ، حكومت مانع پيشبرد كار آن مىشود . حكومت اجازه نمىدهد مردم براى طرح دعاوى خود به عدليه مراجعه كنند و خود حاكم به مرافعات رسيدگى مىكند ، حكم صادر مىكند و طبعا درآمد آن را هم مال خود مىكند . 8
* شيوههاى اعمال قدرت توسط نظاميان
تلگرام محرمانهاى از عبد اللّه طهماسبى امير لشكر قشون شمال غرب خطاب به رضا خان وزير جنگ در دست است كه گوياى روشهاى برخورد رضا خان با مخالفان خود است . اين برخوردها از طريق صاحبمنصبان نظامى گوش به فرمان رضا خان اعمال مىشد . رضا خان راجع به امام جمعه خويى دستورهايى به عبد اللّه طهماسبى مىدهد كه يكى از آنها مربوط به بدهى مالياتى او مىشد . ديگرى سه روستاى موقوفه بود كه باز از نظر وزير جنگ بايد از دست امام جمعه خويى خارج مىشد . يكى از راهها مكاتبه با مراكزى چون مجلس شوراى ملى بود كه معمولا از زبان مردم و اهالى منطقه و عليه شخص موردنظر انجام مىشد . امير لشكر شمال غرب چنين كارى كرد و سپس يادآور شد كه « راجع به ماليات هم برطبق دستور ، غيرمستقيم سخت تحت فشار واقع خواهد شد . « اين اقدامات با رعايت محفوظ داشتن سياست به عمل آمده است . . . راجع به امام جمعه خويى و بستگانش اقدامات ديگرى خواهد شد كه ابدا ممكن نيست نسبت سوئى به اداره لشكرى داده شود . » وى در اين تلگرام رمز محرمانه از رضا خان مىخواهد كه به او اجازه دهد « راجع به وكالت ميرزا جواد خان و همچنين مصدق الملك خائن كه در موضوع نفت از مجلس خارج شده بودند كه اكثريت حاصل نشود . . . تلگرام عدم رضايت و اعتراضآميز و همچنين سوابق سوئى كه در ماليه و عدليه و غيره دارند مفصلا از طرف اهالى به تهران تلگراف شود يا به امضاى خود اهالى در روزنامه درج شود . » 9
* اعزام نجفقلى آلارلو به تبريز
نجفقلى آلارلو كه در اردبيل دستگير شده بود به تبريز اعزام شد ، چون « توليد پارهاى خيالات در افكار بعضى از طوايف و منسوبان مشار اليه » در مورد رهايى او شده است . او را امروز تحت الحفظ به تبريز فرستادند . « در اينجا راجع به تسليم اسلحه و مال و منال دولتى و غيره » اقدامات لازم به عمل خواهد آمد . 10
* تأسيس شهبندرى عثمانى در همدان
امروز در مراسمى كه از طرف كفيل شهبندرى عثمانى براى افتتاح اين دفتر در همدان برگزار شده بود ، با شركت رؤساى دواير دولتى ، پرچم عثمانى در اين محل بالا رفت و رسما نمايندگى آن دولت در شهر همدان گشايش يافت . 11
هامش
( 1 ) . روزنامه ايران ، شم 1282 ، ص 1 .
( 2 ) . اسناد وزارت امور خارجه ، 37 - 11 - 47 - 1301 .
( 3 ) . همان ، 5 - 9 - 10 - 1301 .
( 4 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 3 ، ص 27 .
( 5 ) . سازمان اسناد ملى ايران ، سند شم 293004225 ، آرشيو 716 غ 2 ب آ ا ، شم ميكروفيلم 00300011 .
( 6 ) . روزنامه ايران ، شم 1281 ، ص 2 .
( 7 ) . همان ، ص 4 . گزارش وزير معارف در شمارههاى 1279 ، 1280 ، 1281 ، 1282 و 1284 روزنامه ايران به چاپ رسيد .
( 8 ) . همان ، ص 2 .
( 9 ) . اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى ، پ 4 ، صص 58 تا 60 .
( 10 ) . همان ، پ 3 ، ص 115 .
( 11 ) . روزنامه ايران ، شم 1284 ، ص 2 .